We współczesnym świecie muzea muszą się mierzyć ze zmianą stylu życia i otoczenia prawnego, zmieniającą się demografią społeczeństwa, a także konkurencyjnością innych form spędzania wolnego czasu. Tym samym muszą sprostać coraz bardziej zróżnicowanym oczekiwaniom. Konsekwencją tego jest zmiana modelu i roli muzeum. Na terenach pogranicznych i wielokulturowych rzeczywistość, z jaką musiały i muszą się zmagać muzea, jest jeszcze bardziej złożona (także w aspekcie narracji o przeszłości). Muzea, zarówno powstające, jak i już istniejące, wśród stawianych im celów pełnią najczęściej też funkcję moderatorów pamięci zbiorowej i indywidualnej. Interesujące jest, jak układają narrację i działania w odniesieniu do głównych wątków obecnych w otaczającym je środowisku. Czy starają się dostosować, czy też usiłują zwrócić uwagę na elementy pominięte, zapomniane czy też nieobecne w pamięci zbiorowej? Książka jest zbiorem referatów wygłoszonych na konferencji, która odbyła się w Muzeum Śląskim w dniach 16–18 października 2019 roku, a dotyczyła współczesnego muzealnictwa w rejonach pogranicza. Pogranicza rozumianego bardzo szeroko, nie tylko w kontekście geograficznym, historycznym i politycznym, lecz także kulturowym i społecznym, a nawet jako pogranicze sztuk.
