sobota, 21 marca, 2026

Rzadka złota skrzynia w zbiorach Muzeum Narodowego

Muzeum Narodowe w Sztokholmie pozyskało unikatową złotą skrzynkę z portretem Gustawa III wykonaną przez nadwornego malarza Johana Georga Henrichsena. Był to dar króla dla szkockiego oficera Johna Mackenzie z okazji jego odejścia ze służby szwedzkiej w 1778 roku. Niewiele królewskich nagród tego rodzaju zachowało się do dnia dzisiejszego, co sprawia, że ​​złota skrzynia jest wyjątkowa.

Wysadzane klejnotami portrety monarchy tego kraju były najbardziej prestiżową formą królewskich darów. Zwyczaj ten rozwinął się na dworze francuskim w XVII wieku i szybko stał się wzorem dla innych książąt we współczesnej Europie. Portrety mogły być zaprojektowane zarówno jako wisiorki, jak i trafić na pokrywę złotej szkatułki. Gustaw III był jednym z tych monarchów, którzy nader chętnie rozdawali złote skrzynie na znak królewskiej łaski. Źródła historyczne z tamtych czasów podają, że sam król był bardzo zainteresowany tym projektem i udzielał dokładnych instrukcji, jak mają wyglądać podarki. 

Szkatułki były efektem współpracy kilku różnych specjalistów. Złotnik wykonywał samą szkatułkę, grawer wyposażał ją w dekorację, a jubiler był odpowiedzialny za oprawę z kamieni szlachetnych. Potem na wieko trafiał portret wykonany przez malarza-miniaturzystę, a futerał wytwarzał introligator.

W czasach gustawiańskich wszystkie te zawody były reprezentowane w Sztokholmie, ale zdarzało się też, że szkatułki sprowadzano z Rosji, Saksonii czy Francji. W tym przypadku jest ona dziełem niemieckiego Hanau w Hesji. Jest wykonana z tzw. deux couleurs, czyli połączenia złota z dwoma różnymi stopami dającymi różne efekty kolorystyczne. 

Muzeum Narodowe nie dysponuje funduszami rządowymi na pozyskiwanie tego rodzaju dzieł, ale zbiory są wzbogacane darami prywatnych fundacji. Przejęcie szkatułki z portretem Gustawa III było możliwe dzięki darowiźnie Fundacji Anny i Hjalmara Wicanderów.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

5 błędów przy inwentaryzacji zbiorów, ...

Inwentaryzacja zbiorów muzealnych to jedno z najważniejszych, ale jednocześnie ...

Dagmara Budzbon-Szymańska, Rzeźbiarki

Rzeźba, głównie ze względu na wysiłek fizyczny, jakiego wymagała, była przed wi...

Góry–Morze–Morze–Góry

Wystawa stanowi trzecią edycję autorskiego projektu wystawienniczego, którego i...

Paryż – tam, gdzie historia tańczy z e...

PARYŻ - wyjątkowe miejsce, w którym żyję i oddycham sztuką. Jest dla mnie księg...

Forum SOWA 2025 – spotkanie ludzi z pa...

W dniach 23–24 października 2025 roku w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie odby...