piątek, 29 sierpnia, 2025

Szumin: Matka widziała śmierć syna. Poszukiwania szczątków ofiary niemieckiej zbrodni

Na podstawie zgłoszenia rodziny zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN przeprowadził w dniach 3-5 listopada br. poszukiwania szczątków Józefa Godysa, który został zamordowany wiosną 1943 r. przez Niemców za udzielanie pomocy partyzantom Narodowych Sił Zbrojnych przebywających w pobliskim lesie. Miejsce pochowania szczątków zapamiętała matka zamordowanego.

Józef Godys urodził się 27 lipca 1914 r. w Szuminie (par. Kamieńczyk, pow. wyszkowski). Miał żonę, z którą nie posiadał jeszcze dzieci. Według rodzinnych podań, w czasie okupacji niemieckiej, choć sam nie był partyzantem, nosił żywność leśnym oddziałom, które w tym czasie stacjonowały w pobliskim lesie. Byli to prawdopodobnie żołnierze Narodowych Sił Zbrojnych.

18 czerwca 1943 r. podczas jednej z takich akcji pomocowych został postrzelony przez niemiecki patrol. Ranny ukrył się we wsi Szumin (gm. Łochów), gdzie został odnaleziony przez Niemców, którzy wyprowadziwszy go z osady próbowali siłą przymusić do wskazania miejsca przebywania partyzantów. Józef nie wydał kolegów, w wyniku czego został zastrzelony.

Matka zamordowanego z daleka śledziła przebieg wydarzeń. Po zamordowaniu Józefa śledziła niemiecki patrol i oznaczyła miejsce pogrzebania szczątków, lecz – jak mówią rodzinne przekazy – Niemcy nie pozwalali jej upamiętniać w tym miejscu ofiary, przeganiając ją i niszcząc oznaczenia grobu. Dodatkowo, za pomaganie partyzantom Niemcy spalili wieś Szumin.

Rodzina, która przez lata opiekowała się grobem ich przodka, zwróciła się do Instytutu Pamięci Narodowej z prośbą o weryfikację miejsca i podjęcie szczątków, które mogą znajdować się w domniemanej mogile. W wyniku przeprowadzonej kwerendy stwierdzono, iż wskazywane miejsce nie figuruje w ewidencji grobów wojennych. Nigdy też w tym miejscu nie były prowadzone prace poszukiwawczo-ekshumacyjne. W związku z tym jedyną możliwością weryfikacji, czy w tym miejscu znajdują się szczątki Józefa Godysa były badania archeologiczne.

Zespół Biura w miejscu natrafił na prowizoryczną mogiłę, upamiętnioną krzyżem brzozowym i tabliczką przybitą do drzewa z napisem: „Józef Godys, ur. 26. VII 1914 zm. 18.VI.1943. Zginął śmiercią tragiczną z rąk okupanta. Cześć Jego Pamięci”. Podczas eksploracji leśnego grobu natrafiono na ludzkie szczątki pogrzebane na głębokości ok. 55 cm. Przy szkielecie odnaleziono jeden metalowy guzik. Szczątki zostaną poddane oględzinom antropologicznym. O tym, czy odnaleziony szkielet należy do zamordowanego Józefa Godysa zadecydują badania genetyczne.

xtt/fot. Jolanta Adamek, Agnieszka Wojtkowska/IPN

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

XI.Legenda STARa

11.LegendA STARa, to zlot pojazdów  zabytkowych organizowany przez Powiat ...

XIII Festiwal Blues pod Piecem

30 sierpnia 2025 r. o godz. 19.00 – Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach...

Wyniki naboru do projektu “Projektowan...

Narodowe Centrum Kultury rozstrzygnęło nabór do programu szkoleniowego realizow...

Dofinansowanie z Muzeum Historii Polsk...

Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach otrzymało kolejne dofinansowanie. M...

Pierwsze żniwa 1944. Maszyny z fabryki...

Muzeum Narodowe Rolnictwa w Szreniawie zaprasza: W sobotę, 26 lipca, proponu...