Obrazy łódzkiego getta w zbiorach muzeum w Bostonie

Muzeum Sztuk Pięknych w Bostonie otrzymało w darze 48 fotografii Henryka Rossa (1910–1991), które dają niezwykle rzadki wgląd w życie w getcie łódzkim podczas Holokaustu. 

Podarowana MSP przez kolekcjonera Howarda Greenberga kolekcja zdjęć została pierwotnie przekazana bezpośrednio przez Rossa Leonowi Suttonowi (1909–2007), jego towarzyszowi ocalałemu z łódzkiego getta, który wyemigrował do Nowego Jorku w 1947 roku. Są to nie tylko oficjalne zdjęcia, które Ross zrobił jako fotograf dla Wydziału Statystycznego getta, ale też te nieoficjalne, robione potajemnie, z narażeniem życia, które dokumentowały ponurą rzeczywistość życia w getcie.

Getto łódzkie było najdłużej istniejącym i drugim co do wielkości (po Warszawie) spośród co najmniej 1000 gett utworzonych przez nazistów w miastach Europy Wschodniej. Henryk Ross, polski fotoreporter prasowy, trafił do getta w 1940 roku, wraz z żoną Stefanią. Pracował w nim jako fotograf dokumentujący oficjalną działalność getta, wykonywał też zdjęcia do kart identyfikacyjnych zarejestrowanych pracowników. Fotografie, które robił potajemnie, dokumentowały opłakane i stale pogarszające się warunki życia w getcie oraz deportacje jego mieszkańców do obozów zagłady w Chełmnie i Auschwitz.

Kiedy naziści zarządzili ostateczną likwidację łódzkiego getta w 1944 r., Ross znalazł się w grupie około 900 mieszkańców skierowanych do sprzątania i zbierania mienia z pustych budynków, a Sutton znalazł się w grupie deportowanych do Auschwitz. To właśnie wtedy Ross zakopał w ziemi pudełko swoich negatywów. Trzy miesiące po wyzwoleniu getta przez rosyjską Armię Czerwoną w styczniu 1945 r., odkopał skrzynię. Odbitki pozyskane przez Muzeum Sztuk Pięknych w Bostonie (pierwsze fotografie Rossa, które trafiły do ​​zbiorów muzeum i jedne z nielicznych znajdujących się w posiadaniu muzeum w USA) zostały wykonane przed 1945 r. Zostały one przekazane przez Rossa bezpośrednio Suttonowi, który wrócił do Łodzi po wyzwoleniu Auschwitz, a następnie przywiózł je do Nowego Jorku.

Syn Leona Suttona – Paul odziedziczył zdjęcia po ojcu i zrozumiał ich znaczenie po obejrzeniu wystawy Memory Unearthed: The Lodz Ghetto Photographs of Henryk Ross, zorganizowanej przez MSP w 2017 roku. Skontaktował się z Greenbergiem, wybitnym kolekcjonerem fotografii. Ten zakupił kolekcję, a następnie przekazał ją Muzeum.