Prelekcja trwała 90 min. Obok traktatów o czarownictwie, które były czytane przy muzyce z epoki (renesans, wczesny barok i XIX w) przy pełnej sali, dr Jakub M. Pawłowski wyjaśnił, jak to się stało, że dzięki szwagrowi Goethego i pewnemu pastorowi z Uznamu pomorskie czarownice stały się istotnym fantazmatem romantycznej wyobraźni zbiorowej.
Oto fragment samego wykładu, opartego na autorskiej kwerendzie, a opisujące niechlubną rolę Pomorza w rozprzestrzenianiu się fobii przeciwko domniemanym czarownicom…
Znakomicie udokumentowano procesy z wielu miast znajdujących się na słynnej mapie Lubinusa, tj. w Neustettin (Szczecinek), Bublitz (Bobolice), Treptow (Trzebiatów), Demmin, Grimmen. W tych dwóch ostatnich pojawiały się m.in. osławione zarzuty o „lot” na świętą górę czarownic – Brocken. Szczególnie bulwersujące i nierzadkie było skazywanie na stos kobiet w podeszłym wieku, tak jak to miało miejsce w Bublitz 1653 r., gdzie wykonano wyrok na 79-letniej żebraczce. W Stolp (Słupsk) do dziś zachował się fragment Baszty Czarownic, w której torturowano niewiasty posądzane o czary. W Grimmen ostatnią oficjalną skargę na czarownicę wniesiono w okresie Republiki Weimarskiej (1923). Przed ratuszem do dziś znajduje się tzw. „łańcuch hańby”, jeszcze w 1909 r.przywiązano doń kobietę…
Fragm. Demonologii (1603) autorstwa króla Szkocji i Anglii Jakuba Stuarta:
Twierdzą bowiem, że imają się różnych sposobów, by dotrzeć na miejsce zgromadzeń, gdzie oddają się adoracji swojego pana bądź pełnią posługę, do której zostały zobowiązane. Mogą się tam dostać w sposób naturalny (konno, pieszo, łodzią) w czasie wskazanym przez ich mistrza – i ten sposób jest całkowicie wiarygodny. Kolejny sposób jest nieco dziwniejszy, a jednak może być prawdziwy: polega na przemieszczaniu siłą ducha, który transportuje je szybko ponad ziemią lub ponad morzem (…) Czarownice mogą jednak zostać przeniesione w tak gwałtowny sposób wyłącznie na niewielką odległość, ponieważ na czas lotu muszą wstrzymywać oddech…
JMP
