piątek, 29 sierpnia, 2025

Utamaro

Wystawa drzeworytów Kitagawy Utamaro to wyjątkowa prezentacja arcydzieł sztuki japońskiej pochodzących ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie.

„Kitagawa Utamaro to jeden z największych mistrzów japońskiego drzeworytu okresu Edo (1603–1868), uchodzący za znawcę i piewcę kobiecego piękna. Był jednym z pierwszych Japończyków, którzy zafascynowali świat zachodni już w XIX wieku. Zachwycił odbiorców wydłużonymi proporcjami ciała, wyrafinowanymi kompozycjami, subtelnym, acz zdecydowanym operowaniem linią, która nadaje charakter bohaterom i kształtuje nie tylko formę, ale i atmosferę przedstawienia. Artysta skupia się na cechach charakteru, na pozycji społecznej i nakreśla relacje międzyludzkie. Osiąga efekt poprzez analizę postaci oraz mistrzowskie projektowanie scen. Żyjąc w epoce celebrującej przepływanie chwili, Utamaro poddaje się głównemu nurtowi ukiyo-e – obrazów przepływającego świata. Genialne i ponadczasowe osiągnięcia stylistyczno-formalne – m.in. zbliżenia kadru postaci, od ujęcia do kolan po całkowicie nowatorskie portretowe ujęcie twarzy, określane jako ōkubi-e (obrazy wielkich głów) – zaważyły na późniejszym portretowaniu przez innych japońskich artystów. Prezentowane na wystawie portrety kobiet pokazują go jako artystę patrzącego z wielką wrażliwością na swoje bohaterki. Zdaje się, że dostrzega piękno w każdej z nich” – pisze Beata Romanowicz, kuratorka wystawy.

Narracja wystawy prezentowanej w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie jest prowadzona w oparciu o klasyczne kategorie tematyczne porządkujące japońską sztukę. Ekspozycję otwierają drzeworyty z kategorii „Wokół dzieci”, czyli boshi-e – obrazy matek z dziećmi, prezentujące ich wspólne zabawy często z dużym poczuciem humoru, bliskiego również odbiorcom spoza granic dawnej Japonii. Następnie pokazano bijin-ga – „Portrety pięknych kobiet” i kadry ōkubi-e – „Zbliżenia portretowe”. Dalej znajdują się liczne drzeworyty przedstawiające bogów szczęścia, historie miłosne czy obrazy erotyczne. Wyjątkową wartość wnoszą dwie unikatowe, jedyne istniejące na świecie grafiki. Pierwsza z nich, „Wódz Minamoto-no Yoritomo na polowaniu”, zaliczana jest do kategorii musha-e, czyli obrazów wojowników; druga, zatytułowana „Sadzenie ryżu”, nawiązuje do pejzażu fukei-ga.

Kuratorka wystawy nie tylko wybrała na ekspozycję dzieła pokazujące różnorodność i wyjątkowy styl Utamaro, ale też stworzyła wystawę w wystawie. Podkreśleniu piękna szat sportretowanych postaci służy bowiem prezentacja tkanin – kimon i innych strojów, takich jak narzuty haori, płaszczyki podróżne michiyuki, sandały geta, wachlarze, lustra czy chusty furoshiki wraz z akcesoriami. Przegląd drzeworytów uzupełniają przykłady japońskiego rzemiosła artystycznego, m.in. wyroby z laki, przybory do kaligrafii, instrumenty muzyczne. Drzeworyty będą prezentowane w sposób odnoszący je do realiów ówczesnej epoki i jej kultury oraz świata otaczającego mistrza Utamaro, a także do tradycji, która wciąż jest kultywowana w Japonii. Łącznie na ekspozycji znajdzie się około 300 obiektów.

Zamiarem zespołu projektowego było uczynienie ekspozycji jak najbardziej dostępną. W tym celu do kilku obiektów zamówiono tyflografiki – plansze dla osób niewidzących, które przygotował Lech Kolasiński. Kuratorka i konsultant ds. dostępności Adrian Wyka przygotowali audiodeskrypcję, którą będzie można otworzyć za pomocą kodu QR. Zaplanowano również zestaw kart dla rodzin z dziećmi, które lubią zwiedzać aktywnie – do wyboru: „Utamaro-memory” lub „Utamaro-ubiory”. Publikacjami towarzyszącymi wystawie są katalog drzeworytów i album z poezją o miłości w nawiązaniu do świata owadów i małych stworzeń.

Bezprecedensową wartością prezentowanej wystawy jest możliwość stworzenia całej narracji wyłącznie na bazie kolekcji własnej Muzeum Narodowego w Krakowie, zbudowanej w oparciu o dar Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego z 1920 roku oraz późniejsze zakupy i dary. „Należy podkreślić, że te najwyższej rangi zbiory cieszą się międzynarodową renomą, a Muzeum Narodowe w Krakowie regularnie prezentuje je na wystawach stałych i czasowych w kraju i za granicą. Wystawa Kitagawy Utamaro to kolejna w serii monograficznych wystaw poświęconych najsłynniejszym twórcom ukiyo-e – poprzednia, poświęcona twórczości Katsushiki Hokusaia, odbyła się w 2021 roku” – pisze Andrzej Szczerski, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie.

Mamy nadzieję, że wystawa przybliży odbiorcy bogactwo kultury Japonii i wyjątkową twórczość Kitagawy Utamaro.

Wystawę patronatem honorowym objęła Ambasada Japonii w Polsce. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Tekst powstał w oparciu o materiały źródłowe autorstwa Beaty Romanowicz, kuratorki wystawy.

INFORMACJE DLA ZWIEDZAJĄCYCH

__________________________________________________________________________

WYSTAWA „Utamaro”

Miejsce: MNK Gmach Główny

Czas trwania: 17.01.2025–13.04.2025

Godziny trwania: poniedziałek: nieczynne, wtorek-niedziela: 10.00–18.00

Kuratorka wystawy: Beata Romanowicz

Współpraca kuratorska: Agnieszka Gach

Koordynacja: Katarzyna Myszor

Projekt aranżacji wystawy: Wzorro Design

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Patronat Honorowy Ambasady Japonii w Polsce

Mecenas MNK: PGE Polska Grupa Energetyczna

Partnerzy Strategiczni MNK: Totalizator Sportowy

Instytucja współfinansująca: Toshiba International Foundation

Partner promocyjny: AMS

Partnerzy medialni: Onet, Polskie Radio, Wyborcza.pl, Wysokie obcasy.pl, National Geographic Polska, Torii, Tajfuny, Radio Kraków, Radio Kraków Kultura, TVP 3 Kraków

MNK Media

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

XI.Legenda STARa

11.LegendA STARa, to zlot pojazdów  zabytkowych organizowany przez Powiat ...

XIII Festiwal Blues pod Piecem

30 sierpnia 2025 r. o godz. 19.00 – Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach...

Wyniki naboru do projektu “Projektowan...

Narodowe Centrum Kultury rozstrzygnęło nabór do programu szkoleniowego realizow...

Dofinansowanie z Muzeum Historii Polsk...

Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach otrzymało kolejne dofinansowanie. M...

Pierwsze żniwa 1944. Maszyny z fabryki...

Muzeum Narodowe Rolnictwa w Szreniawie zaprasza: W sobotę, 26 lipca, proponu...