Okres noworoczny to doskonały czas na odwiedziny w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa czasowa „Czarny karnawał. Ensor /Wojtkiewicz” będzie dostępna już tylko do 11 stycznia. Zapraszamy też do galerii stałych.
Teatr i karnawał w Muzeum
„Czarny karnawał” to blisko 200 dzieł sztuki, prezentowanych w wyrazistej, teatralnie zaaranżowanej przestrzeni. Twórczość Jamesa Ensora (1860–1949) i Witolda Wojtkiewicza (1879–1909) zestawiono wokół motywów karnawałowej maskarady, teatru lalkowego, cyrku, śmierci, erotyki i groteski – tematów, które odsłaniają głębię ludzkiej natury i granice poznania. Obaj twórcy pokazują świat na opak – zarazem absurdalny i prawdziwy.
Kiedy maska mówi więcej niż twarz
Artyści dzielą wspólną wrażliwość: niepokój wobec świata, fascynację teatrem życia. Ensor, zakorzeniony w folklorze rodzimej Ostendy, malował wizje karnawałowego szaleństwa, pełne masek, parad i barwnego chaosu. Przekornie i dosadnie piętnował obłudę i głupotę. Operował ostrymi kolorami i deformacją postaci. Bardziej liryczny Wojtkiewicz tworzył melancholijne obrazy dzieciństwa, szaleństwa i śmierci, gdzie niewinność spotyka się ze stratą i kruchością istnienia. Jego postaci to ożywione lalki, istoty na granicy jawy i snu, wyobcowane, często wykluczone.
Belgijskie dzieła po raz pierwszy w Polsce
Wystawa to pierwsza tak szeroka prezentacja twórczości Jamesa Ensora w Polsce. Jego dzieła, zestawione z obrazami Wojtkiewicza, tworzą nową i zaskakującą narrację. Ekspozycja powstała dzięki współpracy Polski z regionem Flandrii w Belgii. Prezentujemy polskiej publiczności wyjątkowe dzieła, które nigdy wcześniej nie opuściły Belgii.
Wielostronna współpraca
Na wystawie znalazły się także obrazy z kolekcji polskich muzeów – Muzeów Narodowych w Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Śląskiego w Katowicach, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Muzeum Krakowa.
Malczewski, Boznańska, Wyczółkowski
Dzieła Ensora i Wojtkiewicza na wystawie uzupełniają kontekstowo prace innych artystów epoki, m.in. Jacka Malczewskiego, Wojciecha Weissa, Olgi Boznańskiej czy Leona Wyczółkowskiego. Prezentujemy też teatralne kukiełki, maski i stroje karnawałowe, a także instalację dźwiękową z poematem Jarosława Mikołajewskiego, zamówionym i napisanym specjalnie na tę okazję.
Metafora „czarnego karnawału”
Tytuł wystawy przewrotnie odsyła do „czarnego humoru” i „czarnej komedii”, które w ironiczny sposób podejmują tematy ponure i mroczne. „Czarny karnawał” staje się zarazem kluczem interpretacyjnym – metaforą świata na opak, zawieszonego pomiędzy absurdem a melancholią, gdzie współistnieją rozpacz i humor, śmierć i witalność. Wyrazista scenografia – śmiałe kolory i teatralne odniesienia – prowokuje widzów do odkrywania świata groteski i jego nieoczywistych znaczeń.
„Czarny karnawał” to wyjątkowa okazja, by spojrzeć na świat oczami dwóch artystów, których – mimo różnic geograficznych i temperamentów – łączyła wrażliwość na kruchość życia, absurd istnienia i potęgę wyobraźni. Wystawę przygotowano dla wszystkich grup wiekowych.
Kuratorzy wystawy
Joanna Kilian, Agnieszka Lajus, Kamilla Pijanowska-Badysiak (Muzeum Narodowe w Warszawie), Herwig Todts (Królewskie Muzeum Sztuk Pięknych w Antwerpii) (KMSKA)
Wystawa jest objęta patronatem honorowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Patronat honorowy nad wystawą objął Prezydent miasta stołecznego Warszawy.
Organizatorem Muzeum Narodowego w Warszawie jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Instytucją partnerską jest The Phoebus Foundation.
Partnerem wystawy jest Przedstawicielstwo Flandrii w Polsce i w Krajach Bałtyckich.
Wystawę wspierają Mecenasi Muzeum Narodowego w Warszawie: PGE Polska Grupa Energetyczna i ORLEN oraz Partnerzy Muzeum, Totalizator Sportowy, KPMG i PKP Intercity.
Aranżacja wystawy powstała we współpracy z firmą AkzoNobel.
Wystawę wspiera Stowarzyszenie „Przyjaciele MNW”.
Promocję wystawy wspierają Patroni Medialni: Program I Polskiego Radia, Puls Biznesu, Zwierciadło, Sens oraz Onet.
Godziny otwarcia Muzeum w okresie noworocznym:
31 grudnia 2025 – zamknięte dla zwiedzających
1 stycznia 2026 – zamknięte dla zwiedzających
2 stycznia – otwarte w godz. 10.00–20.00, po godz. 17.00 zniżka 50% na bilety
3–4 stycznia – otwarte w godz. 10.00–18.00
5 stycznia – poniedziałek, zamknięte dla zwiedzających
6 stycznia – otwarte w godz. 10.00–18.00
Dodatkowo od 6 do 11 stycznia 2026 wystawa „Czarny karnawał” będzie dostępna aż do godz. 20.00. Wydłużone godziny otwarcia nie dotyczą galerii stałych.
