piątek, 6 marca, 2026

Zagadki sandomierskich szachów

Muzeum Zamkowe w Sandomierzu, zaprasza już w najbliższy czwartek, 23 marca o godz. 17.00, odbędzie się wykład dotyczący wyników najnowszych badań genetycznych Szachów Sandomierskich.

Dziewiątego października 1962 roku Aleksander Śliwowski trakcie wykopalisk prowadzonych przez Eligię i Jerzego Gąssowskich odkrył w rogu średniowiecznej chaty niemal kompletny zestaw bierek szachowych. Były to słynne Sandomierskie Szachy będące jednym z najcenniejszych zabytków w zbiorach Muzeum Zamkowego w Sandomierzu. Jest to jedyny niemal kompletny zestaw szachów wczesnośredniowiecznych odkryty na terenach Europy Środkowej. Zdecydowana większość odkryć dotyczy jedynie pojedynczych pionów. Jednak nie tylko kompletność tego zestawu przesądza o jego wartości. Od czasu odkrycia toczą się na ich temat ciągłe dyskusje, odnośnie ich chronologii, zwierzęcia z jakiego zostały wykonane, a także ich pochodzenia.

Dwudziestego pierwszego lipca 2022 roku (czyli prawie 60 lat po odkryciu) genetycy z Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem dr Danijeli Popović pobrali do badań DNA materiały z 3 sandomierskich pionków (wytypowano po jednym z każdego zestawu i jeden który został dołożony). Bierki te poddano szeregowi analiz DNA między innymi izolacja DNA, analiza ZooMS, analiza filogenetyczna. Badania te miały za zadanie odpowiedzieć na przynajmniej część z powyżej prezentowanych pytań. Ich wyniki przyniosły naprawdę zaskakujące rezultaty, uchylając rąbka tajemnicy sandomierskie szachy powstały z aż 3 różnych gatunków zwierząt.

Szerzej na ten temat, a także ogólnie o roli badań genetycznych w archeologii opowie państwu kierowniczka tych badań dr Danijela Popović w trakcie czwartkowego (23.03.2023) spotkania w Zamku w Sandomierzu o godzinie 17.00, ponadto spotkaniu towarzyszył będzie dr Wojciech Rajpold z działu archeologicznego Muzeum Zamkowego w Sandomierzu, który przybliży dotychczasową historię badań nad Sandomierskimi Szachami.

tekst: Sylwia Mroczka

Zapraszamy!

Czwartek, 23 marca, godz. 17.00

Zamek Królewski w Sandomierzu

WSTĘP WOLNY

Wykład zorganizowany we współpracy z Towarzystwem Naukowym Sandomierskim.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

Góry–Morze–Morze–Góry

Wystawa stanowi trzecią edycję autorskiego projektu wystawienniczego, którego i...

Paryż – tam, gdzie historia tańczy z e...

PARYŻ - wyjątkowe miejsce, w którym żyję i oddycham sztuką. Jest dla mnie księg...

Forum SOWA 2025 – spotkanie ludzi z pa...

W dniach 23–24 października 2025 roku w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie odby...

Szlakiem Dziedzictwa- edukacyjne ścież...

Muzeum Przyrody i Techniki do 23 grudnia 2025 r. realizuje projekt „Szlakiem Dz...

Festyn historyczny „Od Prasłowian do P...

11 września 2025 r. w Hali Lejniczej Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicac...