25 maja 2023 roku w Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku, oddziale Muzeum Gdańska, z okazji 25-lecia uniewinnienia Obrońców Poczty Polskiej zostały zaprezentowane okolicznościowa kartka i datownik. W prezentacji wzięli udział członkowie Koła Rodzin byłych Pracowników Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku, Jarosław Noch, dyrektor Regionu Sieci Poczty Polskiej w Gdańsku oraz Marek Adamkowicz z Muzeum Gdańska, kierownik Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku. Kartkę pocztową można nabyć w sklepie Urzędu Pocztowego Gdańsk 1.
Stoczona 1 września 1939 r. walka w obronie budynku Poczty Polskiej w Gdańsku jest jednym z symboli zarówno wybuchu II wojny światowej, jak i niemieckiego terroru. Wszyscy wzięci do niewoli obrońcy zostali bowiem skazani na karę śmierci przez niemiecki sąd polowy pod sfingowanym zarzutem uprawiania partyzantki. Ich procesy odbyły się w dniach 8 i 29 września 1939 r. natomiast wyrok wykonano przez rozstrzelanie 5 października 1939 r. na gdańskiej Zaspie.
Trwająca przez kilka dekad walka rodzin o sprawiedliwość doprowadziła do uniewinnienia Obrońców Poczty Polskiej przez Sąd Krajowy w Lubece. W 1996 r. wydał on wyrok w stosunku do Alfonsa Flisykowskiego, rok później podobnie stało się w przypadku Maksymiliana Cygalskiego, a w 1998 r. – pozostałych osób (osobne postępowania przeprowadzono wcześniej w sprawach Kazimierza Rogaczewskiego i Leona Fuza).
Istotną rolę w doprowadzaniu do uniewinnienia pocztowców odegrał Dieter Schenk, niemiecki kryminolog i publicysta, autor książki „Poczta Polska w Gdańsku: dzieje pewnego niemieckiego zabójstwa sądowego”, który w uznaniu zasług dla tej sprawy otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gdańska.
Kartka i datownik „Pamięci Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku. Niewinni” (według projektu Elżbiety Kaczyńskiej, regionalnej koordynator ds. filatelistyki) są kolejnym przedsięwzięciem Poczty Polskiej, mającym na celu upamiętnienie Polaków z Wolnego Miasta Gdańska. W ostatnim czasie ukazały się m.in. kartki z okazji setnej rocznicy utworzenia Macierzy Szkolnej i Gminy Polskiej czy też walory filatelistyczne z serii „Polskie Organizacje i Działacze w Wolnym Mieście Gdańsku”, wydane jako Mój Znaczek we współpracy z Muzeum Poczty Polskiej. Okolicznościowa kartka pocztowa dostępna jest w kasie Urzędu Pocztowego Gdańsk 1 przy pl. Obrońców Poczty Polskiej 1/2.
dr Andrzej Gierszewski
Muzeum Gdańska
