wtorek, 17 listopada, 2026

Trwa 4. edycja konferencji ETHER. Narodowy Instytut Dziedzictwea i OpenStreetMap Polska łączą siły na rzecz ochrony zabytków

Ponad 400 uczestników, eksperci z Polski i zagranicy oraz dwa dni rozmów o praktycznym wykorzystaniu danych i nowych technologii w ochronie zabytków. W Warszawie trwa organizowana przez Narodowy Instytut Dziedzictwa 4. edycja Międzynarodowej Konferencji ETHER – Eternal Heritage/Wieczne Dziedzictwo. Jednym z rezultatów  wydarzenia jest podpisanie porozumienia między NID a Stowarzyszeniem OpenStreetMap Polska, dotyczącego wymiany danych i informacji o zabytkach.

Konferencję ETHER 2026 otworzył p.o. dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa Michał Krasucki. W wystąpieniu inauguracyjnym podkreślił, że współczesna ochrona dziedzictwa coraz silniej opiera się na danych i technologiach cyfrowych, jednak o skuteczności tych narzędzi decydują przede wszystkim ludzie i instytucje odpowiedzialne za podejmowanie decyzji.

Żyjemy w czasach, w których mamy dostęp do coraz większych zasobów danych i coraz bardziej zaawansowanych technologii wspierających ochronę zabytków. Zasoby te są tworzone i udostępniane przez instytucje publiczne, środowiska naukowe, sektor technologiczny oraz społeczności rozwijające otwarte zasoby. Wyzwaniem nie jest już zatem sam dostęp do informacji, lecz umiejętność ich skutecznego wykorzystania w praktyce. O przyszłości dziedzictwa nie zdecyduje jednak technologia, lecz ludzie i instytucje, na których nadal spoczywa odpowiedzialność za podejmowane decyzje – podkreślił p.o. dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa Michał Krasucki.

Podczas inauguracji konferencji Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Generalna Konserwator Zabytków Bożena Żelazowska w swoim wystąpieniu zwróciła uwagę, że skuteczna ochrona dziedzictwa wymaga dziś umiejętnego łączenia wiedzy eksperckiej z możliwościami, jakie oferują dane i nowoczesne technologie.

W programie otwarcia znalazły się także wystąpienia przedstawicieli Centrów Kompetencji ds. digitalizacji, instytucji zaangażowanych w rozwój kompetencji cyfrowych i wykorzystanie nowych technologii w sektorze kultury.

Dane i technologie w służbie ochrony dziedzictwa

Konferencja gromadzi przedstawicieli administracji, nauki, instytucji kultury, sektora technologicznego oraz społeczności współtworzących otwarte dane. Jak co roku jest okazją do poznania innowacyjnych projektów, wymiany doświadczeń oraz rozmowy o odpowiedzialnym wykorzystaniu narzędzi cyfrowych.

Pierwszy dzień konferencji poświęcono między innymi wykorzystaniu danych z monitoringu satelitarnego i lotniczego, dokumentowaniu dziedzictwa zagrożonego konfliktami zbrojnymi oraz możliwościom i ryzykom związanym ze stosowaniem sztucznej inteligencji przez sektor kultury. Uczestnicy podkreślali znaczenie jakości, wiarygodności i aktualności danych wykorzystywanych w ochronie zabytków.

Porozumienie NID i OpenStreetMap Polska

Ważnym rezultatem pierwszego dnia konferencji jest porozumienie między Narodowym Instytutem Dziedzictwa a Stowarzyszeniem OpenStreetMap Polska. Dokument podpisali Karol Czajkowski, wicedyrektor Instytutu oraz Włodzimierz Bartczak, prezes OpenStreetMap Polska. Porozumienie przewiduje wymianę danych i informacji o zabytkach.

Porozumienie Narodowego Instytutu Dziedzictwa i OpenStreetMap Polska wyrasta z poczucia współodpowiedzialności za dziedzictwo kulturowe oraz wspólnego przekonania, że skuteczna jego ochrona wymaga połączenia wiedzy eksperckiej z zaangażowaniem społecznym. Współpraca z OpenStreetMap Polska pozwoli połączyć specjalistyczne zasoby Narodowego Instytutu Dziedzictwa, w tym dane udostępniane za pośrednictwem portalu mapowego NID, z wiedzą tych wszystkich, którzy są blisko zabytków na co dzień. Dzięki temu będziemy mogli uzyskać pełniejszy niż dotychczas i bardziej aktualny obraz ich stanu. To pozwoli skuteczniej wspierać działania ochronne i szybciej reagować na pojawiające się zagrożenia – mówi zastępca dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa Karol Czajkowski.

Jedną z wartości wpisanych w sposób działania OpenStreetMap jest wiedza zdobywana bezpośrednio w terenie.

Społeczność OpenStreetMap przekroczyła 10 milionów zarejestrowanych użytkowników. Oczywiście nie wszyscy regularnie edytują mapę, jednak jej siłą jest zaangażowana grupa osób, które wychodzą w teren, aby osobiście sprawdzać położenie obiektów i stan faktyczny. W ten sposób pozyskują informacje, których mogą nie wychwycić automatyczne algorytmy ani analiza dostępnych zobrazowań – wyjaśnia Włodzimierz Bartczak.

Drugi dzień konferencji ETHER

Drugiego dnia konferencji uczestnicy będą rozmawiać o wykorzystaniu nowych technologii w badaniu, dokumentowaniu, konserwacji i udostępnianiu zabytków. Program obejmuje również zagadnienia związane z rzeczywistością rozszerzoną, doświadczeniami XR oraz transformacją cyfrową w ochronie dziedzictwa.

Podsumowaniem konferencji będzie debata plenarna „Transformacja cyfrowa warunkiem bezpieczeństwa dziedzictwa na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych”, w której udział wezmą Włodzimierz Bartczak z OpenStreetMap Polska, dr Remigiusz Lis z Biblioteki Śląskiej oraz Robert Sitnik z Politechniki Warszawskiej. Rozmowę moderować będzie dr hab. Katarzyna Zalasińska z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Konferencja ETHER potrwa do 18 listopada. Pełny program konferencji: PROGRAM.

Materiały dla mediów

Booklet wydarzenia oraz dodatkowe materiały prasowe dostępne są pod adresem:
https://nid.pl/ether/

Kontakt dla mediów
Rzecznik Prasowy  
Patrycja Grunwald 
tel. 609 008 643 
e-mail: padamczyk@nid.pl  

Konferencja ETHER łączy naukę, kulturę i technologię, tworząc przestrzeń współpracy między ekspertami, instytucjami i środowiskami zaangażowanymi w ochronę dziedzictwa. Jej program koncentruje się na praktycznym i odpowiedzialnym wykorzystaniu danych oraz narzędzi cyfrowych w badaniu, dokumentowaniu, ochronie, zarządzaniu i udostępnianiu zasobów kulturowych.

Konferencję organizuje Narodowy Instytut Dziedzictwa w ramach działalności Centrum Kompetencji ds. Digitalizacji Zabytków. Jednostka rozwija rozwiązania dotyczące digitalizacji i zarządzania danymi cyfrowymi, upowszechnia standardy oraz wspiera instytucje kultury w rozwijaniu kompetencji ich pracowników. Działania te opierają się na ponad 20-letnim doświadczeniu Narodowego Instytutu Dziedzictwa w obszarze cyfryzacji.

Organizatorem wydarzenia jest Narodowy Instytut Dziedzictwa, a współorganizatorem Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. 

Konferencja została objęta honorowym patronatem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej, Polskiego Komitetu do spraw UNESCO, Narodowego Instytutu Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika” oraz Narodowego Centrum Kultury. 

Patroni medialni: Polskie Radio, TVP 3, TVP Kultura, Lustro Biblioteki, Archeologia Żywa, MuzeOn.pl oraz CD-ACTION.

Organizacja Międzynarodowej Konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo została dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach realizacji zadania „Dofinansowanie działalności Centrum Kompetencji ds. digitalizacji zabytków”.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

Kultura blisko ludzi. Muzealnicy, anim...

Jak opowiadać o dziedzictwie, by stawało się częścią współczesnego życia? Jak a...

Impreza plenerowa – Poznańska Py...

11.10.2026 r. godz. 11.00-17.00 Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-...

WYSTAWA „DYRYGENT X MUZY Z RADOMIA. AN...

Czas trwania: 9 października 2026 – 30 grudnia 2026 r. Kurator ekspozycji: M...

Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radom...

25 września 2026godz. 17:00Rynek 11Na wernisaż wstęp bezpłatny Kuratorka wys...

Naukowy Plac Zabaw 2026

Już 2 sierpnia 2026 roku, w godzinach 10:00–13:00, Muzeum Przyrody i Techniki w...