piątek, 29 sierpnia, 2025

Hangar nr 5 – zrównany z ziemią w 1945 odbudowany w 2024 przez Muzeum Lotnictwa Polskiego

Przez prawie 80 lat pozostałości budynku, który był użytkowany przez eskadry grupy myśliwskiej 2. Pułku Lotniczego zarastały roślinnością. Teraz Hangar nr 5 wybudowany w miejscu swego poprzednika i posiadający w konstrukcji relikt ściany dawnej budowli stanie się domem nowej wystawy stałej Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

Nowy hangar to największa przestrzeń wystawiennicza zbudowana w okresie funkcjonowania muzeum. Posiada powierzchnię ponad 3000 m2 z antresolą i  posłuży do udostępnienia zwiedzającym blisko 40 unikatowych statków powietrznych, w tym szybowców. Będzie miejscem budowy tożsamości kulturowej, ekspozycji zbiorów oraz edukacji dla mieszkańców Małopolski, Polski oraz gości ze świata. – mówi Tomasz Kosecki, Dyrektor Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

W czwartkowe popołudnie, 24 października 2024 r. odbyła się oficjalna uroczystość poświęcenia i przekazania Hangaru przez Województwo Małopolskie Muzeum.

W wydarzeniu wzięli udział m.in.: Łukasz Smółka, Marszałek Województwa Małopolskiego; Iwona Gibas, Członek Zarządu Województwa Małopolskiego; radni województwa oraz Miasta Krakowa a także przedstawiciele wojska i służb mundurowych.

Chcemy jasno pokazać, że edukacja historyczna młodego pokolenia jest dla Samorządu Województwa Małopolskiego bardzo ważna. Ten hangar jest także dowodem na to, że dobra współpraca między administracją rządową i samorządową przynosi widoczne, namacalne efekty – mówił podczas swojego wystąpienia Łukasz Smółka.

Uroczystego poświęcenia Hangaru dokonał Arcybiskup Krakowski Marek Jędraszewski, a symboliczne przecięcie wstęgi odbyło się z udziałem Marszałka i Wojewody Województwa Małopolskiego, Dyrektora Muzeum oraz przedstawicieli Banku Gospodarstwa Krajowego i generalnego wykonawcy robót – firmy Łęgprzem.

Powstanie tego hangaru to efekt wieloletnich starań Muzeum i mojego poprzednika śp. dyrektora Krzysztofa Radwana o podtrzymanie historycznego i lotniczego charakteru tego miejsca. Przede wszystkim jednak nowy hangar jest wyrazem troski o nasze bogate i unikatowe zbiory, która wynika nie tylko z ustawowego obowiązku, ale i z dziejowej odpowiedzialności. Przed nami kolejne wielkie zadanie, którym jest wykonanie w odbudowanym hangarze nowej wystawy stałej pt. „Z wiatrem i pod wiatr – lotnictwo cywilne” opowiadającej o roli i osiągnięciach polskich pilotów sportowych. Będzie to pierwsza w Polsce tak duża ekspozycja prezentująca sukcesy zapoczątkowane w 1932 r. przez Żwirkę i Wigurę. Dzisiejsza uroczystość jest przełomowym momentem w dziejach Muzeum. – mówił Tomasz Kosecki, Dyrektor Muzeum.

Przebieg wydarzenia uświetniły:

  • film prezentujący etapy budowy Hangaru nr 5
  • pokaz modelarski Jakuba Muranowicza, Wicemistrza Świata Juniorów w konkurencji F3P-AFM czyli latania freestyle’owego do muzyki
  • prezentacja generalnego wykonawcy
  • koncert muzyków Filharmonii Krakowskiej

INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE

Rys historyczny

Nowy hangar został zbudowany na miejscu dawnego hangaru nr 5 2. Pułku Lotniczego, który użytkowały eskadry grupy myśliwskiej: 121. i 123. Pierwotny hangar nr 5 znajdował się w obrębie Zachodniej Grupy Hangarowej i został zaprojektowany przez Górnośląskie Towarzystwo Przemysłowe jako jednonawowa konstrukcja stalowej o wymiarach 55 m x 56 m. Jego projektantem był inż. Bronisław Kowalski, a kierownikiem budowy i autorem projektów wykonawczych prof. inż. Izydor Stella – Sawicki. Zautomatyzowane, stalowe wrota hangaru zaprojektował inż. Ignacy Brach. Oddany do użytku w 1929 r. był zaliczany do grona największych i najnowocześniejszych budowli tego typu na świecie. Stał się jednym z symboli krakowskiego lotniska 2. Pułku Lotniczego.

Po okresie okupacji przez Niemców, w styczniu 1945 r. wycofujący się najeźdźcy dokonali zniszczenia infrastruktury lotniska, wysadzając hangary w powietrze. Po wojnie odbudowano dwa, w tym Hangar Główny Muzeum. W zachodniej grupie hangarowej zachowały się jedynie relikty budynków m.in. ściana zachodnia hangaru nr 5 – stanowiąca obecnie spójny element nowego hangaru. 

Heksagon. Budowa hangaru dla Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie

20 kwietnia 2023 r. Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie podpisało z Urzędem Marszałkowskim Województwa Małopolskiego umowę na realizację inwestycji „Heksagon – budowa hangaru dla Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie”. Generalnym wykonawcą inwestycji wyłonionym w drodze przetargu zostało Przedsiębiorstwem Budowlano-Produkcyjnym Łęgprzem Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie.

Etap przygotowawczy budowy rozpoczął się od prac archeologicznych polegających na ręcznym odczyszczeniu i udokumentowaniu fotograficznym pozostałości historycznego hangaru nr 5. W ramach tych działań wzdłuż południowej ściany hangaru odkryto pozostałości poniemieckiej przybudówki, która nie była wcześniej zinwentaryzowana.

Właściwe roboty budowlane rozpoczęły się w wakacje 2023 roku. 5 października 2023 r. nastąpiło uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego. Po 16 miesiącach budowy 30 sierpnia 2024 r. doszło do odbioru budowlanego nowego hangaru.

Nowy hangar w liczbach

  • 3260 m2 – powierzchnia wystawiennicza nowego hangaru
  • 1300 kubików – tyle betonu zostało wylane w ramach całej inwestycji
  • 498 dni – tyle trwała budowa nowego hangaru, w której udział wzięło łącznie 150 pracowników
  • 232 tony – tyle waży stalowa konstrukcja nośna hangaru a dodatkowe 53 tony zbrojenia zostały wbudowane w konstrukcjach żelbetowych
  • 56,4 m – rozpiętość łukowej kratownicy nad budynkiem wzorowanej na rozwiązaniu z historycznego hangaru nr 5
  • 52,25 m – długość bramy hangaru wzorowanej na rozwiązaniu historycznym i otwieranej za pomocą systemu linowego, który był stosowany w zburzonym hangarze nr 5. System został dostosowany do współczesnych realiów i możliwości technicznych – prowadzenie lin oraz silniki zostały ukryte

„Z wiatrem i Pod wiatr lotnictwo cywilne” wystawa stała w nowym hangarze

Tematem planowanej wystawy jest lotnictwo cywilne ze szczególnym uwzględnieniem  sportowych sukcesów polskich lotników począwszy od lat 30. XX wieku. Na ekspozycji pojawi się ok. 40 obiektów wielkoskalowych: szybowców i samolotów. Wystawa uzupełniona będzie didaskaliami w postaci instalacji scenograficznych, obiektów i ekspozytorów edukacyjnych, tablic i opisów – również w formie interaktywnej. W projekcie znajduje się także szczególna atrakcja multimedialna: symulator lotu szybowcem oraz symulator lotu lotnią.

Układ oraz sposób eksponowania statków powietrznych będzie nawiązywał do tendencji ekspozycyjnych z lat 20. XX wieku. W wyniku tego zabiegu uwaga zwiedzających skoncentruje się na unikatowych, odrestaurowanych szybowcach.

Cały czas pozyskujemy nowe eksponaty w ramach darów lub depozytów od lotników i ich rodzin, kolekcjonerów, pasjonatów lotnictwa. Dlatego zachęcamy do przekazania Muzeum pamiątek związanych z działalnością lotnictwa sportowego, pasażerskiego, rolniczego, ratunkowego czy rekreacyjnego, a w szczególności: trofea sportowe, fotografie, dokumenty, odznaki, odznaczenia, mundury i kombinezony, jak również zapisy wspomnień – zachęca Tomasz Kosecki, Dyrektor Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

Otwarcie nowej wystawy stałej planowane jest na jesieni 2025 r.

Wsparcie inwestycji

Inwestycja uzyskała dofinansowanie z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych edycja II w wysokości 22 140 000 zł brutto.  Wkład własny i koszty obsługi procesu inwestycyjnego pokryło Województwo Małopolskie. Łączny koszt budowy hangaru wyniósł 26 mln złotych.

Generalny wykonawca: Przedsiębiorstwo Budowlano-Produkcyjne Łęgprzem z siedzibą w Krakowie

Projektanci: Warsztat Form, Proarchivision

Zuzanna Kaczorowska

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

XI.Legenda STARa

11.LegendA STARa, to zlot pojazdów  zabytkowych organizowany przez Powiat ...

XIII Festiwal Blues pod Piecem

30 sierpnia 2025 r. o godz. 19.00 – Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach...

Wyniki naboru do projektu “Projektowan...

Narodowe Centrum Kultury rozstrzygnęło nabór do programu szkoleniowego realizow...

Dofinansowanie z Muzeum Historii Polsk...

Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach otrzymało kolejne dofinansowanie. M...

Pierwsze żniwa 1944. Maszyny z fabryki...

Muzeum Narodowe Rolnictwa w Szreniawie zaprasza: W sobotę, 26 lipca, proponu...