Ruszyła rejestracja na 4. edycję Międzynarodowej Konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo, która odbędzie się 17–18 listopada 2026 r. w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie. Wydarzenie poświęcone będzie wykorzystaniu nowych technologii w ochronie, badaniu, dokumentowaniu i udostępnianiu dziedzictwa kulturowego.
ETHER to międzynarodowe, interdyscyplinarne forum wymiany wiedzy i doświadczeń, które łączy przedstawicieli świata nauki, instytucji kultury, administracji publicznej, sektora kreatywnego oraz środowisk technologicznych. Tegoroczna edycja koncentruje się przede wszystkim na jakości danych cyfrowych oraz na tym, jak są one pozyskiwane, opracowywane, interpretowane i wykorzystywane w praktyce.
W identyfikacji wizualnej tegorocznej konferencji wykorzystano cyfrowy skan Świątyni Wang w Karpaczu i detale jej historycznej architektury. Wybór tego obiektu nie jest przypadkowy. Świątynia Wang dobrze pokazuje, w jaki sposób współczesne technologie mogą zmieniać nasze podejście do dokumentowania i poznawania zabytków.
XII-wieczny kościół, przeniesiony w XIX wieku z norweskiej miejscowości Vang do Karpacza, był przez lata przedmiotem szczegółowych badań i pomiarów. Dziś jego dokumentację można rozwijać przy wykorzystaniu skaningu laserowego i fotogrametrii. Zespół Działu Digitalizacji Narodowego Instytutu Dziedzictwa wykonał cyfrowe pomiary świątyni, a także szczegółowe modele 3D jej romańskich portali.
Porównanie wyników współczesnego skanowania z wcześniejszą dokumentacją pokazało, że nawet bardzo staranne inwentaryzacje wykonywane tradycyjnymi metodami mogły zawierać uproszczenia geometryczne. Dokumentacja 3D pozwala natomiast uchwycić pełną geometrię obiektu z dokładnością liczoną w milimetrach. To właśnie ten przykład prowadzi do jednego z kluczowych pytań tegorocznego ETHER: co dzieje się z danymi po ich pozyskaniu i w jaki sposób przekładają się one na realną wiedzę o zabytku?
Sam skan czy model 3D nie daje jeszcze pełnego obrazu obiektu. Dane wymagają odpowiedniego opracowania, interpretacji i zestawienia z wiedzą historyczną, konserwatorską i badawczą. Ich jakość wpływa bezpośrednio na rzetelność dokumentacji, badań i decyzji podejmowanych w zakresie ochrony dziedzictwa.
Nowe technologie otwierają jednocześnie znacznie szersze możliwości. Cyfrowa dokumentacja i modele 3D mogą wspierać nie tylko badaczy i konserwatorów, ale również edukatorów, twórców wystaw, projektantów, filmowców, autorów aplikacji czy twórców gier. Rzetelnie opracowane dane pozwalają wykorzystywać dziedzictwo w nowych kontekstach w sposób bardziej świadomy, wiarygodny i zrozumiały dla odbiorców.
Podczas konferencji uczestnicy będą rozmawiać m.in. o tym, jakie dane o zabytkach dziś gromadzimy, jak je interpretujemy, czego możemy się dzięki nim dowiedzieć o przeszłości oraz jak odpowiedzialnie wykorzystywać je w przyszłości. Ważnym elementem wydarzenia będzie również międzynarodowa wymiana doświadczeń, prezentacja dobrych praktyk i rozwijanie współpracy pomiędzy ekspertami z różnych krajów i dyscyplin.
Tegoroczna identyfikacja graficzna konferencji dobrze oddaje ideę wydarzenia. Fragmenty Świątyni Wang, utrwalone w postaci precyzyjnego modelu cyfrowego, pokazują, jak historyczny obiekt może być dziś dokumentowany i poznawany przy użyciu współczesnych technologii. W ten sposób dawne rzemiosło spotyka się z cyfrową dokumentacją, a wiedza o dziedzictwie może być nie tylko zachowywana, ale również analizowana, interpretowana i udostępniana w nowych formach.
Organizatorem wydarzenia jest Narodowy Instytut Dziedzictwa, a współorganizatorem jest Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Konferencja została objęta honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Polskiego Komitetu do spraw UNESCO. Partnerem wydarzenia jest Narodowe Centrum Kultury i Instytut Polonika.
Patronami medialnymi konferencji są TVP 3, TVP Kultura, Polskie Radio, Lustro Biblioteki, MuzeOn, Archeologia Żywa.
Organizacja Międzynarodowej Konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo została dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach realizacji zadania „Dofinansowanie działalności Centrum Kompetencji ds. digitalizacji zabytków”.
Rejestracja na 4. Międzynarodową Konferencję ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo jest już otwarta.
