niedziela, 3 marca, 2024

Chata Łużycka: chronimy tradycję

We wsi Buczyny niedaleko Łęknicy (woj. lubuskie) mieści się skansen, którego twórcy – Zdzisława i Jan Solarzowie – poświęcają się pielęgnowaniu kultury i tradycji łużyckiej. W starych, liczących ponad 200 lat drewnianych chatach, znajdziemy sprzęty, stroje i narzędzia, którymi dawniej posługiwali się Łużyczanie.

Skansen powstał na początku lat 90-tych. Pochodzące z XVIII i XIX wieku chałupy i budynki gospodarcze przeniesiono m.in. z Bogaczowa, Jasionowa, Żarek Wielkich i Włostowic. Państwo Solarzowie nie są z wykształcenia historykami, ale stworzyli miejsce, w którym zarówno dzieci, jak i dorośli mają okazję uczestniczyć w „żywych” lekcjach historii.

Dwa lata temu w jednym z budynków wybuchł pożar. Spłonął dach i znaczna część eksponatów. Gospodarze tego miejsca własnymi siłami (i środkami) zrobili remont i próbują przywrócić chacie pierwotny wygląd. Niestety, wielu rzeczy, m.in. kolekcji broni i zabytkowych kufli, które wisiały pod sufitem, już nie dało się uratować.

Dziś w skansenie możemy podziwiać m.in. prawdziwy piec chlebowy, stare sprzęty rolnicze i stroje łużyckie. Dużym zainteresowaniem zwiedzających cieszą się domowe urządzenia ułatwiające niegdyś pracę gospodyniom: prasa do maku, drylownica do owoców, ręczna maszynka do wyrobu lodów czy maszynka na korbkę do cięcia fasolki szparagowej, bo Łużyczanie – jak podkreśla J. Solarz – nie jadali fasolki w długich strąkach. Mamy tu też sokowirówki, maszyny do placków ziemniaczanych i makaronu, drewniane lodówki chłodzone lodem z rzeki czy szatkownice do kapusty. Zdecydowaną większość eksponatów państwo Solarzowie kupują za granicą.

– Kiedy Mur Berliński padł, Niemcy z NRD wykupywali stąd wiele rzeczy -opowiada J. Solarz. – Teraz my jeździmy do Niemiec, aż pod granicę francuską i odkupujemy to z powrotem.

Część rzeczy (te, które pochodzą z Łużyc) trafia do muzeum, inne właściciele sprzedają na giełdach, żeby mieć środki na swoją działalność. Oprócz sal „muzealnych” dysponują też biblioteką, z imponującym, 6-metrowym zbiorem gazet. Z żalem przyznają, że nie mają pieniędzy, by je skatalogować…

Oprócz zabytkowych chat w skansenie mieści się też sala edukacyjna, w której odbywają się lekcje dla dzieci i doroslych, a także letni bar z suszarnią grzybów. Działa także restauracja z potrawami regionalnymi i pokoje noclegowe.

– Jest takie powiedzenie: „Pan Bóg stworzył Łużyce, a diabeł włożył tam węgiel”. – mówi Jan Solarz. – To właśnie złoża węgla brunatnego przyczyniają się do tego, że tradycje łużyckie stopniowo zanikają. Węgiel wydobywany jest odkrywkowo i na potrzeby kopalń burzy się kolejne wioski. Oczywiście Niemcy odbudowują je w innym miejscu, ale Łużyczanie nie lubią się przemieszczać i zamiast się przenosić do nowych siedzib, raczej się rozjeżdżają, w większości do Ameryki Południowej. Oni zawsze byli traktowani jak gorszy naród; żeby dostać dobrą pracę, unikali mówienia swoim językiem. Wprawdzie jest jeszcze parę szkół, gdzie uczy się tego języka, ale powoli wszystko się kończy.

Największą bolączką właścicieli skansenu są oczywiście pieniądze, a  raczej ich brak. Muzeum jest prywatne i o środki na jego działalność muszą postarać się sami. Uważają jednak, że warto.

– Kiedyś uczono nas, że to są ziemie odzyskane. My tymi chatami świadczymy o tym, że nie są odzyskane: są to ziemie, które nigdy nie były polskie, nigdy niemieckie, ale zawsze słowiańskie. Nie udowadniamy tego książkowo, ale materialnie – kończy Jan Solarz.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

Serce tamtego miasta. Kolekcja Żydowsk...

Miło nam poinformować, iż portal MuzeOn objął patronat medialny nad nową wystaw...

Sztuka i instrumenty etniczne. Kolekcj...

Wystawa czynna: 19.01.2024-30.03.2024Kurator: Edward HałajkoWernisaż: Fotorelac...

Jarmark Wielkanocny w Szreniawie ̵...

Zwiedzający mogą liczyć na bogatą ofertę rękodzieła i wiele atrakcji związanych...

Wystawa „Prymityw” z Powiś...

Wystawa przybliża twórczość Leona Kudły – rzeźbiarza uznanego za jednego z najw...

Ogień. Opowieść o Janis Joplin –...

PRZEDSPRZEDAŻ - CENA  32,94 zł ! Powieść ukazuje burzliwe życie Janis Joplin...