Wieliczka to miejsce, do którego podróżuje się od wieków. Tym razem jednak Muzeum Żup Krakowskich zaprasza do miasta z lat 60. i 70. XX w. dzięki wystawie „Podróż w przeszłość Wieliczki”. Można ją oglądać od 29 stycznia do 10 kwietnia 2022 r. w Zamku Żupnym.
Wystawa pokazuje kilkadziesiąt fotografii miasta ze zbiorów wielickiego Muzeum. Ich autorami są jego pracownicy: Alfons Długosz – założyciel i wieloletni Dyrektor Muzeum, związany z placówką w latach 1951-1975; Michał Grochal – historyk sztuki, pracownik Działu Naukowo-Oświatowego w latach 1966-1967 oraz Michał Kaszowski – fotograf zatrudniony w latach 1965-1978.
Jaka jest Wieliczka z tamtych lat? Swym wyglądem przypomina wiele innych małych ośrodków miejskich w Polsce. Zniszczenia, wieloletnie zaniedbania, brak środków finansowych i w końcu przyłączenie obszarów wiejskich zwiększyło małomiasteczkowy charakter miasta. Przeważały w nim parterowe domki jednorodzinne, w większości murowane i kryte dachówką, choć nie mniej popularna była zabudowa drewniana zadaszona papą. Nawet w centrum znajdowały się zabudowania zaniedbane, wymagające natychmiastowych remontów.
Trudno dziś w słowach wyrazić nastrój lat minionych tego wyjątkowego dla całej Polski miejsca. W takiej sytuacji jeden obraz wart jest więcej niż tysiąc słów. Nie są one tylko oczywistym zapisem tego co zobaczyło oko człowieka i oko aparatu fotograficznego. Pokazują one również to, co byłoby trudne do opowiedzenia – atmosferę, indywidualność i energię „nieistniejącego” już miasta. Siłą prezentowanych fotografii jest ścisły związek ich twórców z Wieliczką – wszyscy trzej, przez lata, związani byli z wielickim Muzeum i miastem. W swoich pracach zdołali uchwycić swoistego – zdawałoby się nieuchwytnego – ducha Wieliczki. Warto pamiętać, że powojenna Wieliczka to czas podnoszenia miasta z ruin i czas budowania nowego społeczeństwa. To czas trudny, czas wyrzeczeń, czas wyzwań. Zaprezentowane prace „muzealnych fotografów” stanowią cenną dokumentację historyczną i obyczajową Wieliczki, nacechowaną walorami artystycznymi.
Kuratorem wystawy jest dr Barbara Konwerska.
Prezentowane na wystawie miasto utrwalili fotografowie a jakie miasto z tamtych czasów zachowali w swej pamięci mieszkańcy i odwiedzający je turyści? Muzeum zwraca się z prośbą o pomoc w odtworzeniu jego niepowtarzalnej atmosfery. Z jednej strony prosi o przyniesienie lub przesłanie zdjęć, z drugiej – dostarczenie wspomnień na piśmie. Za Państwa zgodą fotografie i wspomnienia zostaną zamieszczone na „ścianie wspomnień” towarzyszącej wystawie.
Fotografie inspirują do zadawania licznych pytań: o metamorfozy rynku, układ sklepów i ich asortymentu, sklepów prywatnych i ich właścicieli, obiektów publicznych, „Facebooka” z tamtych lat, czyli witryny ze zdjęciami zakładu fotograficznego, ale także wspólnej zabawy i świętowania.
Osoby, które zdecydują się przekazać swoje zdjęcia lub wspomnienia na „ścianę wspomnień” towarzyszącą wystawie i do zbiorów muzeum proszone są o kontakt: Małgorzata Bogucka, 12 289 16 27, m.bogucka@muzeum.wieliczka.pl . Muzeum zbiera zdjęcia i wspomnienia dotyczące Wieliczki cały czas.
Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka zaprasza do podróży w przeszłość Wieliczki – starszych mieszkańców do wspomnień, młodych – do zobaczenia jak bardzo przeobraziło się ich miasto a turystów – do spojrzenia na dawne miasto ze słynną kopalnią soli.
dr Barbara Konwerska
Foto: D. Kołakowski
