Z okazji 108. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości na wieży szybu Andrzej III w Zabytkowej Kopalni Węgla Jawiszowice zawisła biało-czerwona flaga o imponujących wymiarach 12 metrów długości i 3 metrów szerokości. To symboliczny gest upamiętniający historię Polski oraz pokolenia ludzi związanych z górnictwem.
11 listopada 2026 roku zabytkowa wieża wyciągowa szybu Andrzej III stała się miejscem szczególnego upamiętnienia Narodowego Święta Niepodległości. Zawieszona na stalowej konstrukcji flaga jest widoczna z dużej odległości, przypominając o znaczeniu wolności, niepodległości i pamięci historycznej.
Wybór tego miejsca nie jest przypadkowy. Historia szybu Andrzej III w wyjątkowy sposób łączy się z dziejami odradzającego się państwa polskiego.
Kopalnia, której historia splata się z niepodległością Polski
Początki górnictwa w Brzeszczach i Jawiszowicach sięgają 1903 roku. W 1918 roku, kiedy Polska odzyskiwała niepodległość po 123 latach zaborów, rozpoczęto budowę trzeciego szybu kopalnianego na terenie Jawiszowic – Andrzeja III.
W kolejnych latach obiekt przeszedł znaczącą rozbudowę. Prace modernizacyjne rozpoczęte w 1927 roku doprowadziły do powstania nowoczesnego kompleksu przemysłowego. W 1931 roku wzniesiono charakterystyczną stalową wieżę wyciągową, a w 1932 roku ukończono nadszybie i pozostałe obiekty.
W okresie międzywojennym kopalnia w Jawiszowicach należała do najnowocześniejszych zakładów górniczych w Polsce. Jej rozwój był świadectwem przemian gospodarczych zachodzących w odrodzonym państwie oraz dążenia do budowy nowoczesnego polskiego przemysłu.
Dziś zachowane obiekty stanowią cenny przykład międzywojennej architektury przemysłowej i przypominają o ważnym rozdziale historii polskiego górnictwa.
Symbol pamięci i szacunku dla pokoleń
Biało-czerwona flaga zawieszona na wieży szybu Andrzej III jest wyrazem hołdu dla wszystkich, którzy przyczynili się do odzyskania i utrzymania niepodległości Polski.
To również symbol uznania dla pokoleń górników, którzy przez dziesięciolecia pracowali w kopalniach Brzeszcz i Jawiszowic. Ich codzienna, wymagająca praca miała ogromne znaczenie dla rozwoju gospodarczego regionu i całego kraju.
Obecnie dwa zabytkowe szyby na terenie Jawiszowic znajdują się pod opieką Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci, która prowadzi działania na rzecz ochrony, rewitalizacji i udostępniania historycznego kompleksu.
Zabytkowa Kopalnia Węgla Jawiszowice – historia dostępna dla zwiedzających
Zabytkowa Kopalnia Węgla Jawiszowice to miejsce, w którym historia przemysłu spotyka się z historią XX wieku, w tym tragicznymi wydarzeniami II wojny światowej.
Podczas zwiedzania z przewodnikiem można zobaczyć m.in. nadszybie Andrzej III, zrąb szybu oraz zabytkowe urządzenia górnicze. W maszynowni szybu Andrzej IV prezentowana jest także wystawa poświęcona historii Auschwitz III Monowitz i zakładów IG Farben.
Zwiedzanie odbywa się wyłącznie na powierzchni i trwa około 2 godzin. To okazja do poznania zarówno historii górnictwa, jak i losów ludzi związanych z tym miejscem.
Więcej informacji o Zabytkowej Kopalni Węgla Jawiszowice oraz aktualne terminy zwiedzania dostępne są na stronie: https://zabytkowakopalnia.pl/
