ak wyglądała praca górników ponad 100 lat temu? W jaki sposób budowano kopalniane szyby? Jaką rolę odegrało górnictwo w historii Polski i co łączy kopalnię w Jawiszowicach z KL Auschwitz? Odpowiedzi na te pytania uczniowie mogą poznać podczas wycieczki do Zabytkowej Kopalni Węgla Jawiszowice, położonej zaledwie 10 km od Oświęcimia.
Zabytkowa Kopalnia Węgla Jawiszowice zaprasza szkoły podstawowe i ponadpodstawowe na zwiedzanie z przewodnikiem. To propozycja dla nauczycieli, którzy chcą uzupełnić szkolne lekcje historii o bezpośredni kontakt z autentycznymi zabytkami przemysłowymi i miejscami związanymi z ważnymi wydarzeniami XX wieku.
W przeciwieństwie do tradycyjnych ekspozycji muzealnych uczniowie poznają historię w przestrzeni, w której rzeczywiście się ona rozgrywała. Przechodzą przez oryginalne budynki kopalni, oglądają zachowane urządzenia górnicze i dowiadują się, jak na przestrzeni kolejnych dziesięcioleci zmieniało się życie i praca górników.
Ponad 120 lat historii podczas jednej wycieczki
Historia kopalni w Brzeszczach i Jawiszowicach sięga 1903 roku. Szczególnie ważnym momentem był rok 1918, kiedy rozpoczęto budowę szybu Andrzej III. W kolejnych latach powstał tu jeden z najnowocześniejszych kompleksów górniczych w międzywojennej Polsce.
Podczas zwiedzania przewodnik przybliża uczniom nie tylko historię samej kopalni, ale również wydarzenia, które kształtowały losy regionu i kraju.
Program obejmuje zagadnienia związane z:
- Historią górnictwa i techniki – uczniowie poznają zasady działania maszyn wyciągowych, budowę szybów oraz warunki pracy górników.
- II Rzecząpospolitą – dowiadują się, jak rozwijał się polski przemysł po odzyskaniu niepodległości i jakie znaczenie miała państwowa kopalnia w Jawiszowicach.
- II wojną światową – poznają historię podobozu Jawischowitz, w którym więźniowie KL Auschwitz byli zmuszani do pracy w kopalni.
- Historią PRL i „Solidarności” – odkrywają dzieje górniczych protestów, w tym podziemnego strajku z grudnia 1981 roku.
Dzięki temu wycieczka może stanowić uzupełnienie lekcji historii, edukacji regionalnej, wiedzy o społeczeństwie oraz zajęć poświęconych dziedzictwu przemysłowemu.
Co uczniowie zobaczą podczas zwiedzania?
Trasa prowadzi przez historyczne obiekty kopalni, które zachowały swój przemysłowy charakter.
Uczestnicy odwiedzają:
- Nadszybie szybu Andrzej III – zabytkowy budynek z wystawą prezentowaną w hali nadszybia.
- Zrąb szybu Andrzej III – miejsce związane z codzienną pracą górników oraz tragiczną historią więźniów KL Auschwitz.
- Maszynownię szybu Andrzej III – z zachowanymi zabytkowymi maszynami wyciągowymi.
- Maszynownię szybu Andrzej IV – z wystawą poświęconą Auschwitz III Monowitz oraz zakładom IG Farben.
Zwiedzanie trwa około dwóch godzin i odbywa się wyłącznie na powierzchni. Uczestnicy nie zjeżdżają pod ziemię.
Przewodnik dostosowuje sposób przekazywania informacji do wieku uczniów, dzięki czemu z oferty mogą korzystać zarówno młodsze klasy szkół podstawowych, jak i młodzież ze szkół ponadpodstawowych.
Wycieczki szkolne – ceny i informacje organizacyjne
Zabytkowa Kopalnia Węgla Jawiszowice przygotowała specjalną ofertę dla grup szkolnych.
Cena biletu dla ucznia wynosi 20 zł, natomiast opiekunowie uczestniczą w zwiedzaniu bezpłatnie.
Najważniejsze informacje:
- Wiek uczestników: od 7 lat.
- Czas zwiedzania: około 2 godzin.
- Zwiedzanie: z przewodnikiem, w języku polskim.
- Trasa: wyłącznie naziemna, obejmująca historyczne budynki kopalni.
- Terminy: ustalane indywidualnie z każdą szkołą.
- Parking: bezpłatny, z możliwością wjazdu autokaru na teren kopalni.
Obiekt znajduje się przy ul. Daszyńskiego 63 w Jawiszowicach, około 10 km od Oświęcimia. Dogodna lokalizacja sprawia, że jest to ciekawa propozycja na jednodniową wycieczkę szkolną dla placówek z województw małopolskiego i śląskiego.
Edukacja historyczna w pobliżu Auschwitz-Birkenau
Dla starszych uczniów zwiedzanie kopalni może stanowić wartościowe uzupełnienie wizyty w Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau.
Historia podobozu Jawischowitz pokazuje mniej znany aspekt funkcjonowania niemieckiego nazistowskiego systemu obozowego – wykorzystywanie więźniów do niewolniczej pracy w przemyśle.
Poznanie tych wydarzeń w autentycznej przestrzeni dawnej kopalni pozwala lepiej zrozumieć realia okupacji i stanowi punkt wyjścia do rozmów o pamięci historycznej, prawach człowieka oraz odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa.
Jak zorganizować wycieczkę szkolną do Jawiszowic?
Rezerwacja zwiedzania dla grup szkolnych odbywa się drogą mailową. Wystarczy skontaktować się z organizatorem, podając nazwę szkoły, klasę, przewidywaną liczbę uczniów i opiekunów oraz proponowany termin przyjazdu.
Kontakt i rezerwacje:
Zabytkowa Kopalnia Węgla Jawiszowice
ul. Daszyńskiego 63, Jawiszowice
Tel. 504 530 770
E-mail: kontakt@zabytkowakopalnia.pl
Szczegółowe informacje o wycieczkach szkolnych dostępne są na stronie www.zabytkowakopalnia.pl
Zabytkowa Kopalnia Węgla Jawiszowice to miejsce, w którym uczniowie mogą zobaczyć, jak historia Polski, rozwój przemysłu i losy lokalnej społeczności łączą się w jednej przestrzeni. To nie tylko wycieczka do zabytkowego obiektu, ale przede wszystkim okazja do poznania historii poza szkolną ławką.
