Przypadająca w 2024 roku 110. rocznica wybuchu I wojny światowej i wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej stała się okazją do zaprezentowania kolekcji falerystyki z lat 1914–1918 przechowywanej w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie.
Wystawa przedstawia żołnierskie godła oraz patriotyczne odznaki towarzyszące strzelcom w przełomowym momencie naszej historii, którym był wymarsz Kadrówki i powołanie Legionów Polskich jako kadry odradzającego się po latach zaborów Wojska Polskiego. Polskie formacje paramilitarne tworzone w przededniu wybuchu Wielkiej Wojny opracowały dla swoich członków odznaki organizacyjne, których motywem przewodnim był wizerunek orła białego. Podczas ekspozycji zaprezentujemy bogatą kolekcję orłów Drużyn Bartoszowych, Polskich Drużyn Strzeleckich i Strzelca oraz orły do czapek zaprojektowane już po wybuchu wojny dla formacji Legionów Polskich. Towarzyszyć im będą odznaki pamiątkowe brygad, pułków i legionowych szkół wojskowych. Zaprezentowane zostaną odznaki pamiątkowe oraz biżuteria patriotyczna, wydawane w okresie I wojny światowej przez Naczelny Komitet Narodowy, Ligę Kobiet, Stowarzyszenie „Samarytanin Polski”, Krajowe Stowarzyszenie Mężczyzn i Dam Czerwonego Krzyża w Galicji, a także przez inne organizacje pomocowe i charytatywne.
Unikalnym zabytkiem w kolekcji jest prezentowany „Krzyż Rokitniański” z wygrawerowanym nr 1, nadany pośmiertnie rtm. Zbigniewowi Dunin-Wąsowiczowi, bohaterskiemu dowódcy szarży pod Rokitną 13 czerwca 1915 roku. Krzyż wybity został w 1917 roku w drugą rocznicę szarży, w liczbie 63 egzemplarzy, które otrzymali żyjący ułani i rodziny poległych, a sztancę komisyjnie zniszczono. Odznakę zaprojektował Władysław Waroczewski, ułan 2 Pułku Ułanów.
Uzupełnieniem wystawy będą medale upamiętniające epopeję legionową oraz elementy umundurowania, oporządzenia i uzbrojenia żołnierza polskiego z epoki. Prawdziwą gratką jest zachowany mundur Marszałka Józefa Piłsudskiego. Wyeksponowany zostanie także wybór prac z kolekcji sztuki legionowej – obrazy i portrety tworzone przez artystów legionistów oraz zachowane projekty graficzne odznak zaprezentowanych na wystawie.
Zapraszamy.
WYSTAWA „FALERYSTYKA LEGIONÓW POLSKICH 1914-1918”
Miejsce: MNK Czapscy
Czas trwania: 06.08.2024-19.01.2025
Godziny otwarcia:
poniedziałek: nieczynne
wtorek: 10.00–18.00
środa-niedziela: 10.00-16.00
Kurator: Piotr Wilkosz
Koordynacja: Justyna Chaber, Ewelina Zając, Ewa Kalita-Garstka
Projekt aranżacji wystawy: Sylwia Siudak-Bielecka
Organizator MNK: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP
Mecenas MNK: PGE Polska Grupa Energetyczna
Partnerzy Strategiczni MNK: Totalizator Sportowy, PZU
Partnerzy medialni: Polskie Radio, Radio Kraków, Radio Kraków Kultura, Dziennik Polski, TVP 3 Kraków
MNK Media
