wtorek, 18 czerwca, 2024

Mehoffer z Fryburga. Projekty witraży katedralnych

Muzeum Narodowe w Krakowie zaprasza na pokaz kartonów Józefa Mehoffera do witraży Pokłon Trzech Króli (1904) i Bóg Ojciec (1922) w katedrze św. Mikołaja we Fryburgu. Prezentujemy je w Galerii Sztuki Polskiej XX + XXI, w Sali Młodej Polski (II), a zatem nieopodal eksponowanych tu stale kartonów do fryburskich witraży Najświętszy Sakrament (Wiara, Kościół, 1900) i Męczennicy (Św. Katarzyna i św. Barbara, 1899). Kartony zostały zakupione przez MNK w grudniu 2023 r., wraz z innymi czternastoma kartonami artysty do witraży w świątyni we Fryburgu. Tym samym, zrealizowana została idea włączenia do kolekcji muzealnej całego zespołu kartonów do witraży fryburskich; cztery z nich – do witraży Najświętszy Sakrament i Męczennicy – wykupiono z depozytu wcześniej, w latach 2014-2019.

Stworzenie projektów witraży w świątyni we Fryburgu stało się dziełem życia artysty, któremu poświęcił czterdzieści jeden lat.

Werdyktem jury, ogłoszonym 15 lipca 1895 roku, Mehoffer, ówcześnie jeszcze młody, nieznany artysta, został zwycięzcą międzynarodowego konkursu na witraże w kościele św. Mikołaja we Fryburgu, zorganizowanego z inicjatywy fryburskiego Bractwa Najświętszego Sakramentu. Jego projekt Apostołowie (1895), oceniony najwyżej spośród zgłoszonych czterdziestu siedmiu, zaintrygował sąd konkursowy swą siłą wyrazu, oryginalnością i  niekonwencjonalną stylistyką.

W latach 1896-1919, w dwudzielnych, siedmiometrowych oknach witrażowych ośmiu kaplic naw bocznych kościoła św. Mikołaja, osadzono kolejno następujące witraże według projektów Mehoffera: Apostołowie, Matka Boska Zwycięska, Męczennicy, Najświętszy Sakrament, Pokłon Trzech Króli, Święci, Diakoni i biskupi, . Mikołaj z Flüe. Już w 1918 roku artysta opracował wstępny, rysunkowy projekt Bóg Ojciec do witraża centralnego okna prezbiterium katedry; w 1922 roku powstał do niego karton, witraż natomiast ukończono i   umieszczono w oknie w 1926. Dekorację prezbiterium dopełniły witraże: Syn Boży, Duch Święty, Fryburg kościelny, Fryburg świecki – osadzenie w oknach dwóch ostatnich z  wymienionych, zwanych „historycznymi”, w lecie 1936 roku, zwieńczyło realizację Mehofferowskich witraży katedry fryburskiej. 

Od dawna nieeksponowane kartony witrażowe do Pokłonu Trzech Króli, a także obecnie niemal nieznany w Polsce karton do witraża Bóg Ojciec – sprowadzony z Muzeum Sztuki i  Historii Fryburga w Szwajcarii, gdzie był zdeponowany wraz z kartonami do czterech innych witraży w prezbiterium katedry św. Mikołaja – należą w tym niezwykle cennym zespole muzealnych nabytków do najwybitniejszych. Oddziela je okres osiemnastu lat – powstały w  różnych fazach tworzenia zespołu witraży fryburskich i są dla nich właśnie reprezentatywne, mówią więc wiele o ewolucji, jakiej w tym czasie ulegała stylistyka Mehoffera  w zakresie sztuki monumentalnej.

Kartony Trzej Królowie i Święta Rodzina, współtworzące Pokłon Trzech Króli,  powstałe po kartonach do witraży nawy Męczennicy i Najświętszy Sakrament, są kolejnym po nich wyrazem sztuki ok. 1900, Art Nouveau.

Pokłon można właściwie uznać za kwintesencję młodopolskich stylu i ikonografii. Swą barwność i dekoratywność zawdzięcza w wielkiej mierze inspiracjom sztuką ludową. Wyobraża tradycyjne polskie jasełka – ludową, małopolską szopkę. 

Kompozycja Bóg Ojciec, zbudowana z przestylizowanych, zgeometryzowanych i jakby rozdrobnionych motywów bliska jest natomiast stylistyce sztuki okresu międzywojennego. W  jej centrum widnieje sugestywne wyobrażenie Boga Ojca o niewzruszonym obliczu, którego trwanie jest przyczyną wszelkiego ruchu i stawania się.

Dofinansowano ze środków budżetu państwa. Dotacja celowa Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 2023.

Zapraszamy!

INFORMACJE DLA ZWIEDZAJĄCYCH

WYSTAWA „MEHOFFER Z FRYBURGA. PROJEKTY WITRAŻY KATEDRALNYCH”

Miejsce: MNK Gmach Główny 

Czas trwania: 16.05.2024-13.10.2024

Godziny otwarcia:

poniedziałek: nieczynne

wtorek-niedziela: 10.00–18.00

Kuratorka wystawy: dr Beata Studziżba-Kubalska

Koordynatorka wystawy: Katarzyna Myszor

Aranżacja: dr Paulina Zwolak-Nowak, Magdalena Bujak

Partnerzy strategiczni MNK: PZU, Totalizator Sportowy

Patroni medialni: Radio Kraków, Radio Kraków Kultura, TVP 3 Kraków

MNK Media

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

KAPELE I MUZYKANCI – CO W POLSKI...

ZAPRASZAMY na wystawę unikalnej kolekcji polskiej rzeźby ludowej. Muzyka towar...

Małopolski Piknik Archeologiczny

Małopolski Piknik Archeologiczny to cykliczna impreza plenerowa organizowana pr...

Biblioteka w muzeum (i nie tylko)

Moduł biblioteczny w systemie Muzeo jest dedykowany do zarządzania zbiorami ksi...

Aurora w mroku

Aurora w mroku to pierwsza z serii powieści o Aurorze Scalv...

MŁODE ZAKOPANE

Przegląd zakopiańskiej sztuki współczesnej, pierwsza edycja 2024. Wernisaż -...