Święto Bożego Narodzenia to święto symbolizujące początek roku, „nowego” życia. Według Ananiasza Shirakatsiego ormiańskiego geografa, filozofa, matematyka, kartografa, historyka, astronoma i alchemika z 7 wieku, święto Bożego Narodzenia jest początkiem i podstawą wszystkich rocznych świąt. We wczesnym chrześcijaństwie święto Bożego Narodzenia obchodzono 6 stycznia wraz ze świętem Objawienie Pańskiego oraz świętem Chrztu Pańskiego. W IV wieku Kościół łaciński postanowił obchodzić święto Bożego Narodzenia 25 grudnia, a chrzest 6 stycznia. Apostolski Kościół Ormiański do dziś pozostaje wierny starej tradycji.
Do tego święta przygotowywano się poszcząc przez tydzień, przez ten okres zakazano także rozczesywania i przędzenia przy pomocy kołowrotka wełny i bawełny.
Wieczorem 5 stycznia odbywało się nabożeństwo bożonarodzeniowe, podczas którego odśpiewano „Awetisy” „Szarakany” ormiańskie hymny bożonarodzeniowe. Świąteczne dania to były rybne dania, mieszane z olejem różne kasze, bardzo popularny był „plaw” – danie z gotowanego ryżu, „khashil” z mąki i słodzony gotowanym sokiem z winogron, granatów, morwy – „doszabem” lub miodem, zupa z ciecierzycy i suszonych warzyw. Późnym wieczorem, przy świecach, odbywała się świąteczna kolacja. Przed kolacją w domu zapalano kadzidło. Tego wieczoru dzieci – śpiewaki chodziły od domu do domu, śpiewając „Awetisy” i otrzymując podarki.
Z okazji Bożego Narodzenia Ormianie pozdrawiają się, mówiąc: „Chrystus narodził się i objawił”, na co odpowiedź brzmi: „Błogosławione objawienie Chrystusa”. 6 stycznia rano odprawiana jest uroczysta Liturgia, po której następuje ceremonia poświęcenia wody na pamiątkę chrztu Jezusa. Krzyż zostaje opuszczony do wody i poświęcony, tak jak Jezus błogosławił wodę podczas swego chrztu. Ksiądz podczas Liturgii wrzuca do wody świętą mirrę i błogosławi ją. Zgodnie z tradycją ludzie zabierają tę wodę do domu jako błogosławieństwo. W tych dniach z reguły nie chodzono w odwiedziny, a zwykle dokonywano obrzędu błogosławieństwa domów, mieszkań i pomieszczeń gospodarczych.
Marina Khanamiryan
Fundacja Instytut Inicjatyw Kulturalnych NUR
@ nur.foundation@interia.pl, https://www.facebook.com/profile.php?id=100090376291068
