czwartek, 19 listopada, 2026

Skarb z Bremy w cyfrowym wymiarze. Nowa odsłona wrocławskiego dziedzictwa

Choć od 2006 roku minęło już sporo czasu, echa zrywu Wrocławian wciąż rezonują w historii miasta. To właśnie wtedy, dzięki solidarności mieszkańców, lokalnych sponsorów, prywatnych darczyńców oraz władz miasta, udało się uratować przed rozproszeniem unikatowy Skarb z Bremy. Dziś ta wyjątkowa kolekcja zyskuje cyfrowe życie. Dzięki projektowi „Skarb z Bremy 3D”, realizowanemu przez Fundację Interaktywne Centrum Poznawcze Collect w partnerstwie z Muzeum Miejskim Wrocławia oraz dofinansowanemu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu Kultura cyfrowa 2026, skarby sztuki złotniczej wychodzą  z muzealnych gablot bezpośrednio do przestrzeni wirtualnej.

Mistrzostwo wrocławskiego złotnictwa

Wrocławski Skarb z Bremy to perła w zbiorach Muzeum Miejskiego Wrocławia, stanowiąca najobszerniejszy i najcenniejszy zespół śląskiego złotnictwa nowożytnego, jaki powrócił do miasta po II wojnie światowej.

Kolekcja obejmuje 50 wybitnych obiektów z XVI–XIX wieku, w tym reprezentacyjne puchary świeckie  i ceremonialne, manierystyczne oraz barokowe kufle, kielichy biesiadne i liturgiczne, a także świeczniki, dzbany i elementy dekoracji wnętrz. Zbiór wyróżnia się najwyższą klasą artystyczną i historyczną, dokumentując kunszt czołowych mistrzów wrocławskich i śląskich, takich jak Hans Strich Starszy, Caspar Pfister, Lazarus Mesenhammer czy Gottfried Heintze. Wśród bezcennych eksponatów znajduje się m.in. wczesnomanierystyczny puchar cesarski z 1586 roku autorstwa Hansa Stricha Starszeg – dar cesarza Rudolfa II Habsburga z okazji ślubu Georga von Dyhrrna i Barbary Braun von Schönau, barokowy kufel paradny księcia zu Hohenlohe-Öhringen z końca XVII wieku, wykonany przez Gottfrieda Heintzego, wsparty na figurkach łabędzi i zdobiony medalionami z rzymskimi legionistami, czy bogato grawerowany kufel renesansowy z przedstawieniem ośmiu cnót dłuta Lazarusa Mesenhammera z około 1595 roku.

Wyjątkowość eksponatów tkwi w precyzji ręcznego kucia, grawerowania, złocenia i skomplikowanych formach odzwierciedlających europejskie style artystyczne – od renesansu i manieryzmu po barok. Z punktu widzenia historyczno-warsztatowego kolekcja dzieli się na dwie główne grupy. Przeważającą część stanowią prace 31 wrocławskich złotników, których wyroby opatrzone są autorskimi znakami mistrzowskimi oraz miejskimi puncami kontrolnymi potwierdzającymi próbę srebra. Pozostałe 19 obiektów to wyroby z pracowni śląskich mistrzów działających w ośrodkach takich jak Świdnica, Legnica czy Nysa.

Od społecznej mobilizacji do nowoczesnych technologii

Wrocławski Skarb z Bremy to jednak znacznie więcej niż zbiór pięćdziesięciu wybitnych dzieł sztuki złotniczej z XVI–XIX wieku. To przede wszystkim materialny symbol obywatelskiej sprawczości. Gdy kolekcja została wystawiona na sprzedaż przez Galerię Neuse w Bremie i stanęła w obliczu rozproszenia na rynku antykwarycznym, społeczność lokalna udowodniła, że dziedzictwo kulturowe jest wspólną sprawą. Realizacja projektu „Skarb z Bremy 3D” stanowi naturalną kontynuację tamtej idei. Skoro zbiór ten został ufundowany wspólnym wysiłkiem obywateli, sponsorów i miasta, jego współczesne owoce również powinny służyć wszystkim bez ograniczeń. Digitalizacja przekuwa ten dawny zryw w nowoczesną formę dostępności. Uwalnia bezcenne obiekty z ograniczeń fizycznej gabloty i otwiera drzwi muzeum dla każdego, kto chce je poznać – niezależnie od miejsca zamieszkania, wieku czy sprawności fizycznej.

Przeniesienie kolekcji do przestrzeni cyfrowej oznacza pełną demokratyzację dostępu do kultury. Zamiast zbiorów zamkniętych w gablotach i muzealnych murach otrzymujemy otwarty zasób edukacyjny i badawczy, z którego mogą swobodnie korzystać mieszkańcy, uczniowie, nauczyciele oraz badacze z Polski i zagranicy. W ten sposób cyfryzacja staje się współczesnym przedłużeniem obywatelskiego mecenatu – sprawia, że dziedzictwo uratowane przed laty przez Wrocławian nie tylko trwale powraca do społecznego obiegu, ale zyskuje nowy, globalny wymiar, służąc kolejnym pokoleniom.

Cyfrowe mistrzostwo detalu

Odwzorowanie delikatnych, połyskujących obiektów ze srebra i złota wymagało połączenia zaawansowanych technologii i rzemieślniczej precyzji. Złotnictwo, ze względu na specyfikę materiałów, odbicia światła i mikroskopijne ornamenty, stanowi jedno z najtrudniejszych wyzwań dla digitalizacji 3D. Aby sprostać temu zadaniu, zespół specjalistów z Fundacji Collect zastosował zaawansowaną fotogrametrię z wykorzystaniem crosspolaryzacji – czyli filtrów polaryzacyjnych umieszczonych zarówno na obiektywach aparatów, jak i na lampach. Technika ta pozwoliła wyeliminować trudne do opanowania refleksy świetlne na metalu, wiernie oddając naturalną fakturę kruszców, grawerowane ornamenty oraz subtelne niuanse powierzchni.


W ramach projektu opracowano cyfrowo całą kolekcję – pięćdziesiąt zabytkowych obiektów. Wśród zdigitalizowanych arcydzieł znalazły się zarówno monumentalne, reprezentacyjne puchary i kufle, jak i filigranowe detale sakralne czy naczynia użytkowe dawnych elit. Powstałe modele 3D odznaczają się najwyższą jakością geometrii i fotorealistycznymi teksturami.

Cyfrowy wizerunek to jednak nie tylko warstwa wizualna. Każdy model w pełni zintegrowano z rzetelnymi, usystematyzowanymi metadanymi opartymi na międzynarodowym standardzie Dublin Core. Uzupełnieniem dokumentacji technicznej są pogłębione opisy historyczne oraz przystępne noty popularyzatorskie przygotowane zarówno w języku polskim, jak i angielskim. Dzięki temu zabytki zyskują nie tylko precyzyjną formę cyfrową, ale również pełny kontekst naukowy i edukacyjny, stając się w pełni dostępnymi dla badaczy oraz miłośników historii na całym świecie.

Dziedzictwo dostępne dla każdego

Projekt Fundacji Collect i Muzeum Miejskiego Wrocławia dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wpisuje się w ideę otwartego dostępu do kultury. Zakończenie prac oznacza, że wybrane modele 3D są już w pełni dostępne dla publiczności na platformie Sketchfab.

Niezależnie od miejsca zamieszkania, wieku czy sprawności, każdy może swobodnie obracać, powiększać   i badać najdrobniejsze detale wrocławskich zabytków. „Skarb z Bremy 3D” udowadnia, że nowoczesne technologie mogą nie tylko chronić i dokumentować dziedzictwo, lecz także skutecznie budować wspólnotę wokół lokalnej historii.


Z eksponatami w nowej, cyfrowej odsłonie można zapoznać się na oficjalnym profilu w serwisie Sketchfab: https://sketchfab.com/wirtualnemuzeawroclawia/collections/skarb-z-bremy-3d

Informacje o projekcie:

https://www.facebook.com/fundacjacollect

https://www.instagram.com/fundacjacollect

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

Kultura blisko ludzi. Muzealnicy, anim...

Jak opowiadać o dziedzictwie, by stawało się częścią współczesnego życia? Jak a...

Impreza plenerowa – Poznańska Py...

11.10.2026 r. godz. 11.00-17.00 Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-...

WYSTAWA „DYRYGENT X MUZY Z RADOMIA. AN...

Czas trwania: 9 października 2026 – 30 grudnia 2026 r. Kurator ekspozycji: M...

Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radom...

25 września 2026godz. 17:00Rynek 11Na wernisaż wstęp bezpłatny Kuratorka wys...

Naukowy Plac Zabaw 2026

Już 2 sierpnia 2026 roku, w godzinach 10:00–13:00, Muzeum Przyrody i Techniki w...