wykład towarzyszący wystawie czasowej w Zamku Królewskim w Sandomierzu
Serdecznie zapraszamy na wydarzenie towarzyszące wystawie czasowej „Srebro i sól. Solniczki z Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka” , jakim będzie wykład zatytułowany „Sól – białe złoto w pradziejach ziem polskich”, który wygłosi dr Wojciech Rajpold – adiunkt w Dziale Archeologicznym Muzeum Zamkowego w Sandomierzu. Podczas wykładu prelegent skupi się na ukazaniu soli będącej cennym „białym złotem” – z perspektywy archeologicznej, a także przybliży słuchaczom m.in. okres od kiedy człowiek wykorzystuje sól, dawne metody jej pozyskiwania, pełnienie przez nią funkcji środka wymiany oraz czasy największego natężenia jej produkcji.
Będzie to pierwszy wykład towarzyszący wystawie, rozpoczynający jej narrację chronologicznie od najstarszej – archeologicznej perspektywy.
Wydarzenie odbędzie się 17 kwietnia 2026 r. (piątek) godz. 18.00 w Sali Rycerskiej Zamku Królewskiego w Sandomierzu. Po wykładzie będzie istniała możliwość zwiedzania wystawy „Srebro i sól. Solniczki z Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka”. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny.
Dla osób, które nie mogą uczestniczyć na miejscu, przewidziana jest transmisja online na platformie Zoom (po wcześniejszej rejestracji). Link do zapisów na wykład w trybie online: https://forms.gle/HTBdiUvjnA1CHoJK8
…………………………………………………………………………………………………..
Wystawa czasowa „Srebro i sól. Solniczki z Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka” została przygotowana we współpracy Muzeum Zamkowego w Sandomierzu oraz Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, a jej głównym założeniem jest przybliżenie znaczenia soli na przestrzeni wieków oraz roli jaką tak naprawdę spełniały naczynia solne, będące często małymi arcydziełami sztuki.
Na wystawie zaprezentowane zostały wykonane ze srebra naczynia do soli i innych przypraw, pochodzące z najróżniejszych wytwórni w kraju i za granicą, powstałe w okresie od końca XV do początków XX w. Bogata i różnorodna kolekcja solniczek pozwala odbiorcy prześledzić zmiany i rozwój formalny naczyń, zależny w dużej mierze od panującej mody, gustu nabywców, ale też zwyczajów panujących wokół stołu.
Na wystawie można zobaczyć rzadkie, unikatowe wręcz obiekty kolekcjonerskie. Prezentowane solniczki zostały zestawione z przykładami innej, kosztownej, srebrnej zastawy (z kolekcji Muzeum Zamkowego w Sandomierzu) dla przedstawienia szerszego kontekstu kultury stołu i obyczajów, związanych ze spożywaniem posiłków wśród elit w dawnej Europie. Uzupełnieniem prezentowanego, wysokiej klasy rzemiosła artystycznego i wczesnych przykładów wzornictwa jest ikonografia. Ciekawym elementem ekspozycji są również wspaniałe okazy soli kryształowej, nawiązujące do kopalni w Wieliczce, miejsca skąd od wieków sól trafiała na najznamienitsze stoły.
Zgromadzona przez Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka kolekcja solniczek zaliczana jest do najcenniejszych na świecie, a należące do niej obiekty pochodzą z najlepszych warsztatów i wytwórni w całej Europie i prezentują style od gotyku poprzez renesans, barok, klasycyzm, historyzm, secesję i art deco.
Autorami i kuratorami wystawy są: Klementyna Ochniak-Dudek – kustosz i kierownik Działu Sztuki i Etnografii Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka oraz Renata Grzebuła – adiunkt w Dziale Sztuki Muzeum Zamkowego w Sandomierzu.
Ekspozycja dostępna jest dla zwiedzających do 31 stycznia 2027 r. w Muzeum Zamkowym w Sandomierzu.
Wystawa została dofinansowana ze środków Województwa Świętokrzyskiego.
Ekspozycja „Srebro i sól. Solniczki z Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka” została objęta honorowym patronatem Renaty Janik – Marszałek Województwa Świętokrzyskiego. Natomiast patronat medialny nad wystawą sprawują: Portal Historyczny Dzieje.pl, TVP3 Kielce, Polskie Radio Kielce, Radio Leliwa, Radio Rekord Sandomierz, Echo Dnia, Tygodnik Nadwiślański wraz z portalem tyna.info.pl, STV.INFO, ITV Wisła.
Marcin Kapka
