niedziela, 3 marca, 2024

Auschwitz Bauleitung. Projektowanie obozu śmierci

„Auschwitz Bauleitung. Projektowanie obozu śmierci” to nowa polsko-angielska publikacja Muzeum, której autorem jest dyrektor dr Piotr M. A. Cywiński. Przedstawia on wstrząsający obraz obozu jako machiny śmierci zaprojektowanej w najmniejszym szczególe.

Bazą i sednem tego opracowania stały się plany, które powstały w biurze budowlanym niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz – Bauleitungu. Biuro to, na czele którego stali esesmani, którzy wykorzystywali także pracę więźniów z wykształceniem technicznym, zajmowało się projektowaniem niemal wszystkich obiektów powstających na terenie obozu.

Podczas czterech i pół roku istnienia obozu architekci sporządzili cały szereg planów i map, rysunków technicznych, rzutów i przekrojów, projektów elewacji, makiet, a także wzorów umeblowania i aranżacji wnętrz oraz kosztorysów i dokumentacji fotograficznej na potrzeby rozwoju kompleksu obozowego. Wiele z tych dokumentów dotyczyło faktycznie wybudowanych obiektów, ale znajdują się wśród nich i niezrealizowane plany przyszłościow lub wizje porzucone jeszcze w czasie wojny. Niektóre budowle doczekały się kilku wersji projektowych, co wskazuje na złożony proces podejmowania decyzji ostatecznych.

– Z analizy planów wykonanych przez Bauleitung wynika, że każdy etap tworzenia i rozbudowy obozu był – nawet uwzględniając zmienność decyzji lub logistyczne trudności związane z wojną – oszacowany, poddawany krytyce, przeprojektowywany i zatwierdzany na różnych szczeblach. Cała niemiecka inżynieria budowlana, włącznie z jej specjalizacjami w melioracji gruntów, hydrologii, budownictwie drogowym, w najróżniejszych konstrukcjach i instalacjach, została użyta do stworzenia tysięcy obiektów: bloków, baraków, wieżyczek, krematoriów, komór gazowych, ramp kolejowych, instalacji wodociągowych, rowów melioracyjnych, modelowych farm rolniczych, olbrzymich hal fabrycznych, całych osiedli budynków mieszkalnych, koszar, biur i szpitali – słowem tego wszystkiego, co było potrzebne dla funkcjonowania KL Auschwitz wraz z jakże licznymi przypisanymi mu funkcjami – napisał dr Piotr Cywiński.

Książka zawiera duże kolorowe skany ponad 130 szkiców, reprezentatywnych dla całości ocalałego materiału archiwalnego. Mają one pokazać właśnie ten świadomy, koncepcyjny wymiar tworzenia i rozbudowy obozu. Szkice zostały – tam, gdzie było to możliwe – uzupełnione materiałem fotograficznym pochodzącym z esesmańskiej dokumentacji.

– Narracja tej publikacji koncentruje się na głównych etapach i przestrzeniach rozbudowy Auschwitz, starając się nie pozostawić zbytnio na uboczu jej głównych aktorów, a więc decydentów SS, więźniów architektów czy inżynierów, wykorzystywanych przez Niemców przy tworzeniu tych planów oraz całej rzeszy więźniów pracujących do całkowitego wycieńczenia przy wielkich robotach budowlanych KL Auschwitz – czytamy.

Spośród ponad stu więźniów projektantów z Baubüro – głównie techników, inżynierów i architektów – prawie połowa została rozstrzelana lub powieszona, dziesięciu więźniów zostało zesłanych do karnej kompanii, a 25 wysłanych karnie do innych obozów. Jedynie dwóch esesmanów odpowiedzialnych za prace Bauleitungu zostało postawionych przed sądem. Obaj, w Austrii, zostali uniewinnieni

Plany Bauleitungu wraz z dokumentacją techniczną, finansową i fotograficzną w dużej mierze się zachowały. Dziś znajdują się one częściowo w Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, a częściowo w Archiwum Federacji Rosyjskiej w Moskwie. Niektóre kopie, wysyłane dla zatwierdzenia do Berlina, są obecnie przechowywane w archiwach niemieckich. Kilka trafiło do archiwum Yad Vashem w Jerozolimie.

Publikację „Auschwitz Bauleitung. Projektowanie obozu śmierci” wydano przy wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

Serce tamtego miasta. Kolekcja Żydowsk...

Miło nam poinformować, iż portal MuzeOn objął patronat medialny nad nową wystaw...

Sztuka i instrumenty etniczne. Kolekcj...

Wystawa czynna: 19.01.2024-30.03.2024Kurator: Edward HałajkoWernisaż: Fotorelac...

Jarmark Wielkanocny w Szreniawie ̵...

Zwiedzający mogą liczyć na bogatą ofertę rękodzieła i wiele atrakcji związanych...

Wystawa „Prymityw” z Powiś...

Wystawa przybliża twórczość Leona Kudły – rzeźbiarza uznanego za jednego z najw...

Ogień. Opowieść o Janis Joplin –...

PRZEDSPRZEDAŻ - CENA  32,94 zł ! Powieść ukazuje burzliwe życie Janis Joplin...