czwartek, 20 czerwca, 2024

„Jadą wozy kolorowe…” – wystawa o tradycjach romskich w Muzeum Nikifora

W piątek, 26 maja, w Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju – filii Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu – otwarto wystawę złożoną z eksponatów z kolekcji etnografa Pawła Lechowskiego, który od wielu lat interesuje się kulturą romską. 

Na wystawie, której kuratorem jest etnograf Zbigniew Wolanin, kustosz Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju, można oglądać ok. 50 obrazów z prywatnej kolekcji Pawła Lechowskiego.

– Jest to głównie malarstwo, rysunek i grafika. Zbiory zapoczątkowałem w 1978 r., kiedy to przypadkowo trafiłem na niewielką ikonkę namalowaną na deseczce. W jednym z wozów znalazłem porzuconą niewielką ikonkę, jak się potem okazało, malowaną przez jednego z młodocianych mieszkańców koczowiska. Ikona, obecnie z numerem inwentarzowym PL-1, zanim okazała się zalążkiem wszystkich zbiorów najróżnorodniejszych eksponatów i archiwaliów, to w pierwszym etapie była inspiracją do tropienia wszelkich przejawów twórczości plastycznej wśród Romów. Twórczości, która według przekonania ówczesnych cyganologów/romologów nie istniała – mówi Paweł Lechowski.

– Sprzyjającą okolicznością był także fakt, że w 1986 roku zostałem zatrudniony w Muzeum w Tarnowie, gdzie były gromadzone eksponaty do zbudowania stałej ekspozycji dotyczącej Romów. W latach 90. wędrowałem po Polsce, odwiedzałem skupiska Romskie i zbierałem różne rzeczy z nimi związane – dodaje.

Obecnie jego w kolekcji jest około 400 zinwentaryzowanych przedmiotów, wykonanych lub użytkowanych przez Romów. Tworzą one tematyczne zespoły: romską sztukę plastyczną (malarstwo olejne, pastele, rysunki, grafiki, rzeźba), cygańskie rzemiosło (wyroby kotlarskie, kowalskie, odlewnicze, koszykarskie) i wyroby użytkowane przez Romów; instrumenty muzyczne, zdobnicze elementy do wozu, ubiór i biżuterię oraz przedmioty świadczące o obecności Romów jako inspiracji w kulturze społeczności większościowej.

– Jest to sztuka plastyczna, pocztówki, nuty i śpiewniki nawiązujące do motywów muzyki cygańskiej, figurki ceramiczne, lalki i opakowania po produktach (produkty spożywcze, pudełka po papierosach, butelki po napojach). W kolekcji są także nagrania dźwiękowe: muzyka utrwalona na kasetach i płytach winylowych, opowiadane bajki na motywach cygańskich, filmy o tematyce romskiej, audycje radiowe i telewizyjne. Dopełnienie stanowią archiwalia w postaci kilku urzędowych dokumentów, liczne fotografie, pocztówki, bogata literatura fachowa z Polski i zagranicy, także w języku romani – wyjaśnia dr Magdalena Kwiecińska, współreżyser (wraz z Pawłem Lechowskim) filmu o Romach pt. „Romane Butia. Profesje romskie”.

Gośćmi wernisażu wystawy była Marta Mordarska, radna wojewódzka oraz wiceprzewodnicząca Komisji Kultury Sejmiku Województwa Małopolskiego oraz Adam Bartosz, etnograf i cyganolog, wieloletni Dyrektor Muzeum Okręgowego w Tarnowie.

Wystawa „Jadą wozy kolorowe. Tabor w pamięci i w twórczości artystycznej Cyganów/Romów” będzie czynna do 27 sierpnia 2023 r.

Fot. Piotr Droździk

Agnieszka Małecka/Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Pod naszym patronatem

KAPELE I MUZYKANCI – CO W POLSKI...

ZAPRASZAMY na wystawę unikalnej kolekcji polskiej rzeźby ludowej. Muzyka towar...

Małopolski Piknik Archeologiczny

Małopolski Piknik Archeologiczny to cykliczna impreza plenerowa organizowana pr...

Biblioteka w muzeum (i nie tylko)

Moduł biblioteczny w systemie Muzeo jest dedykowany do zarządzania zbiorami ksi...

Aurora w mroku

Aurora w mroku to pierwsza z serii powieści o Aurorze Scalv...

MŁODE ZAKOPANE

Przegląd zakopiańskiej sztuki współczesnej, pierwsza edycja 2024. Wernisaż -...